Vašington sprema sankcije sudu u Hagu zbog naloga protiv Netanyahua
Administracija američkog predsjednika Donalda Trumpa razmatra uvođenje opsežnih restriktivnih mjera koje predviđaju sankcije sudu u Hagu, a zvanična odluka mogla bi biti potvrđena već ove sedmice tokom zasjedanja Generalne skupštine UN-a u New Yorku.
Prema saznanjima listova Wall Street Journal i Reuters, najavljeni koraci neće biti usmjereni isključivo protiv pojedinaca, već protiv kompletnog Međunarodnog krivičnog suda kao institucije. Nakon prelaznog perioda od šest do sedam mjeseci, takva odluka bi onemogućila većinu novčanih transakcija sa ovom institucijom i ukinula poslovanje u američkim dolarima, čime bi sud bio praktično odsječen od međunarodnog finansijskog sistema.
Finansijska blokada i prekid poslovanja
Stručnjaci i upućeni zvaničnici ranije su upozoravali da bi ove mjere mogle prouzrokovati potpunu paralizu rada suda u Hagu. Među direktnim posljedicama navode se nemogućnost nabavke IT usluga i polisa osiguranja, obustava zapošljavanja novih istražitelja, kao i blokada redovnih isplata, uključujući plate za više desetina zaposlenih radnika koji posjeduju državljanstvo SAD-a.
Posljedice naloga za hapšenje zvaničnika Izraela
Povod za ovakav pritisak iz Vašingtona jesu potezi suda iz 2024. godine, kada su izdati nalozi za hapšenje premijera Izraela Benjamina Netanyahua i nekadašnjeg ministra odbrane Yoava Gallanta, pod sumnjom za navodne ratne zločine i zločine protiv čovječnosti tokom sukoba u Gazi. Prethodno je sud pokrenuo postupak izdavanja naloga i protiv trojice čelnika Hamasa, ali su ta lica u međuvremenu nastradala.
Reakcije i poziv Evropskoj uniji na zaštitu
Povodom ovih najava reagovao je ekspert za Međunarodni krivični sud Sergey Vasiliev, pozvavši institucije Evropske unije da zaštite evropske kompanije od eksteritorijalnog dometa američkih mjera. On je istakao da je neophodno pripremiti primjenu Statuta o blokiranju EU kako bi se spriječio udar na sud kao cjelinu.
Sa druge strane, američki državni sekretar Marco Rubio ranije je nagovijestio oštru kampanju sa ciljem međunarodne izolacije suda, uz poruku da će Vašington, ukoliko bude potrebno, razgraditi ovu instituciju „ciglu po ciglu“. U međuvremenu je više nevladinih organizacija za ljudska prava pred američkim pravosuđem pokrenulo postupke za osporavanje sankcija, tvrdeći da su one u suprotnosti sa zakonom i da direktno ugrožavaju njihovo djelovanje.
