Kvalitet vazduha u Banjaluci zabrinjava stručnjake pred novu zimu
Sa približavanjem hladnijih mjeseci, kvalitet vazduha u gradu na Vrbasu ponovo dolazi u središte pažnje javnosti, a stručnjaci upozoravaju da višegodišnji trendovi pokazuju stalni porast nivoa zagađenosti tokom grejnog perioda. Iako su trenutna mjerenja zadovoljavajuća, što je uobičajeno za ranu jesen, zimske okolnosti redovno donose naglo pogoršanje parametara.
Urbana gradnja i nepovoljni meteorološki uslovi
Glavne izvore aerozagađenja predstavljaju kućna i zajednička ložišta, zatim frekventan saobraćaj sa više od 100.000 registrovanih automobila, industrijski kapaciteti te odlagališta otpada. Kada nastupi pojava temperaturne inverzije, koja zadržava štetne materije u prizemnim slojevima atmosfere, nivo opasnih supstanci vrtoglavo skače. Dodatnu poteškoću stvara intenzivna stambena izgradnja bez uvažavanja mišljenja struke, jer gusti blokovi novih zgrada ometaju prirodno provjetravanje grada.
Šef Katedre za zaštitu prirodne sredine na Prirodno-matematičkom fakultetu Univerziteta u Banjoj Luci Dušica Pešević ističe da komparativne analize potvrđuju da je stanje iz godine u godinu nepovoljnije. Prema njenim riječima, naročito je teška bila protekla godina, tokom koje su izmjerene koncentracije suspendovanih čestica višestruko prelazile propisane limite. Te mikroskopske PM10 i PM2.5 čestice prodiru u najdublje dijelove pluća i kardiovaskularni sistem, ozbiljno ugrožavajući ljudsko zdravlje.
Neophodan pojačan nadzor i kontrola energenata
Vršilac dužnosti direktora Instituta za zaštitu i ekologiju Republike Srpske Mirjana Delić Jović napominje da zima neminovno donosi skok koncentracija aerozagađenja. Ona je navela i podatak da pomenuti institut u posljednje dvije godine, iz neutvrđenih razloga, nije dobio angažman gradskih službi u decembru i januaru, kada je vazduh najzagađeniji. Zbog toga stručnjaci ovog instituta apeluju da se tokom zimskog perioda intenzivira inspekcijski nadzor, uz učestalije laboratorijske provjere i kontrolu kvaliteta ogreva koji se koristi u domaćinstvima.
Planovi gradske uprave za smanjenje aerozagađenja
Kao jedna od efikasnih mjera ranije je preporučeno uvođenje obaveznih filtera za dimnjake individualnih stambenih objekata, što u praksi još nije sprovedeno. Zvaničnici najavljuju modernizaciju toplovodne mreže i uvođenje autobusa na električni pogon u javni gradski prevoz.
Gradonačelnik Banjaluke Draško Stanivuković poručio je da se analizira tržište i traže rješenja kako bi ugradnja filtera bila finansijski podnošljiva kroz gradske subvencije, uz odabir opreme koja garantuje višegodišnju efikasnost. Stanivuković napominje da ovakve promjene zahtijevaju vrijeme, ali da su definisane unutar usvojenih strateških dokumenata i akcionih planova. Mjerenja pokazuju da je indeks kvaliteta vazduha do 50 prihvatljiv, dok vrijednosti iznad 300 označavaju ozbiljnu opasnost, a upravo takve ekstremne brojke Banjaluka nerijetko bilježi tokom najhladnijih dana.
