Marko Rubio u Atini poručio da se Zapad nalazi na velikoj istorijskoj prekretnici
Američki državni sekretar Marko Rubio u Atini je istakao da se cjelokupna zapadna civilizacija suočava sa sudbonosnim izborom između očuvanja globalnog uticaja i potpunog propadanja. Tokom svog nastupa, visoki zvaničnik Vašingtona pozvao je evropske saveznike na obnavljanje zajedničke moći, ali u okolnostima primjetno zaoštrenih odnosa između Sjedinjenih Američkih Država i evropskog kontinenta.
Obraćajući se sa istorijskog brda Pniks, nasuprot Akropolja i hrama Partenon, gdje su u antičko doba održavane skupštine, šef američke diplomatije naglasio je da se pred zapadnim svijetom nalazi raskršće koje će odrediti budućnost čovječanstva. Prema njegovim riječima, odluke donijete u narednih deset godina usmjeriće tok čitavog sljedećeg vijeka, pri čemu Zapad mora izabrati hoće li ostati predvodnik ili prihvatiti pasivnost, potčinjavanje i slabljenje.
Poziv na buđenje civilizacije sa brda Pniks
Rubio je uputio apel saveznicima preko Atlantika da prekinu dugotrajnu uspavanost i suoče se sa realnim prijetnjama koje, kako tvrdi, nisu ništa manje od onih iz antičkog doba. U svom govoru je otvoreno kritikovao pretjerani multilateralizam, nekontrolisane migracione tokove i premještanje industrijske proizvodnje u treće zemlje, uz ocjenu da je zapadni svijet dozvolio urušavanje sopstvenih vojnih kapaciteta. Takođe je osudio rušenje spomenika i odbacivanje sopstvene prošlosti pod izgovorom borbe protiv nacionalizma, pozvavši Evropu da obnovi institucije i savezništva oslanjajući se na temeljne vrijednosti stvorene prije više hiljada godina u Grčkoj.
Zategnuti odnosi i nova bezbjednosna doktrina
Iako se u Vašingtonu smatra jednim od umjerenijih glasova Trampove administracije, Rubiove poruke dolaze u periodu ozbiljnih nesuglasica. Odnosi sa Evropom znatno su opterećeni trgovinskim sukobima, tenzijama unutar NATO saveza, ratom protiv Irana, kao i neočekivanim diplomatskim potezima prema Kini. Evropska javnost još pamti i prošlogodišnji nastup američkog potpredsjednika Džej Di Vensa na Minhenskoj bezbjednosnoj konferenciji, kada je evropskim partnerima zamjerio gušenje slobode izražavanja i odstupanje od zajedničkih principa.
Sa druge strane, Vašington već primjenjuje novu Strategiju nacionalne bezbjednosti, usvojenu krajem decembra prošle godine, u kojoj se iznosi tvrdnja da Starom kontinentu prijeti civilizacijsko nestajanje ukoliko ne promijeni svoj politički smjer. U skladu sa tom doktrinom, zvaničnici iz SAD intenzivirali su kontakte sa liderima evropske desnice. Među takvim potezima izdvaja se i Trampova čestitka Alternativi za Njemačku nakon pobjede na pokrajinskim izborima u Saksoniji, dok su se u javnosti pojavili i dokumenti bliski pokretu MAGA koji predviđaju podršku snagama usmjerenim na napuštanje Evropske unije.
Političke poruke i spekulacije o Bijeloj kući
Iako je Rubio naglasio da Sjedinjene Američke Države žele da djeluju partnerski sa Evropom, podvukao je i spremnost Vašingtona da postupa samostalno ukoliko saveznici ne pokažu spremnost na promjene. Medijski analitičari, uključujući izveštaje koje prenose Vašington post i agencija AP, ocjenjuju da je cjelokupan nastup u Atini, sa posebno postavljenom scenografijom i televizijskim snimanjem, u velikoj mjeri podsjećao na predizbornu kampanju. Uprkos tvrdnjama samog Rubija da trenutno ne planira predsjedničku trku za 2028. godinu, mnogi ga, uz Vensa, već prepoznaju kao jednog od glavnih političkih nasljednika unutar Republikanske partije.
