Novi visoki predstavnik još bez imena: Razmimoilaženja Vašingtona i Brisela koče izbor
Iako je proteklo već nekoliko mjeseci otkako je Kristijan Šmit napustio Kancelariju visokog predstavnika, novi visoki predstavnik još nije izabran, pa se ova međunarodna institucija prvi put u poslijeratnom periodu našla bez imenovanog rukovodioca.
Uprkos tekućim pregovorima, saglasnosti o novoj ličnosti na čelu OHR-a i dalje nema. Na toj poziciji se trenutno, u svojstvu vršioca dužnosti, nalazi američki diplomata Lui Krišok, no znatno veći izazov od privremenog rješenja predstavlja nepostojanje temeljnog konsenzusa o Bosni i Hercegovini, kako na relaciji između Sjedinjenih Američkih Država i Evropske unije, tako i među samim evropskim prijestonicama.
Nesuglasice unutar Evropske unije i odnos sa SAD
Tokom ranijih razgovora Italija je istakla svog pretendenta na čelo OHR-a, dok je Francuska, uz podršku Njemačke i još nekolicine evropskih partnera, kandidovala francuskog diplomatu. Zbog izostanka zajedničkog stava, donošenje konačne odluke prolongirano je za period poslije izbora u BiH.
Zvaničnici iz država članica EU u neformalnim razgovorima ukazuju na to da je funkcija visokog predstavnika značajna, ali ne u tolikoj mjeri da bi se zbog nje narušavali odnosi sa Vašingtonom. Sve izraženija namjera evropskih struktura jeste usmjeravanje pažnje na evropske integracije BiH, pod pretpostavkom da bi ubrzanje tog procesa postepeno umanjilo stvarni značaj same Kancelarije visokog predstavnika.
Problem legitimiteta i uticaja bez jedinstva spoljnih aktera
Dodatna prepreka jeste procjena da bi evropski kandidat, čak i u slučaju unutrašnjeg dogovora unutar Evrope, bez potpune američke podrške imao krajnje ograničen uticaj. Mandat koji je imao Šmit jasno je oslikao posljedice donošenja mjera iza kojih ne stoji nepodijeljena međunarodna zajednica, što je institucijama Republike Srpske omogućilo da ga u potpunosti ospore, s obzirom na to da su izostale konkretne reakcije stranih centara moći.
Slična ograničenja ima i trenutni vršilac dužnosti Krišok, jer ni američki predstavnik ne može povlačiti poteze bez saglasnosti evropskih partnera i ostalih članica Upravnog odbora Savjeta za sprovođenje mira. Istovremeno, evropska strategija se suočava sa realnošću da bez političke volje iz Banjaluke nema istinskog kretanja na evropskom putu.
Šansa za dogovor domaćih vlasti
S obzirom na to da bi postizanje novog međunarodnog konsenzusa moglo potrajati godinama, novoformirana vlast nakon provedenih izbora dobija prostor da pokaže sposobnost samostalnog odlučivanja. Uspjeh domaćih političkih aktera u preuzimanju odgovornosti označio bi novo poglavlje u poslijeratnoj istoriji, u kojem bi OHR u potpunosti izgubio svoju dosadašnju svrhu.
