Zvanično priznat dijabetes tipa 5: Nova saznanja o obliku bolesti koji pogađa milione
Nakon višedecenijskih stručnih debata među naučnicima, Međunarodna federacija za dijabetes (IDF) prošle godine je i formalno verifikovala dijabetes tipa 5 kao poseban oblik šećerne bolesti. Pretpostavlja se da sa ovim stanjem živi čak do 25 miliona osoba širom planete, pretežno u slabije razvijenim i siromašnijim krajevima, zbog čega IDF sada apeluje na vodeće globalne medicinske ustanove, među kojima je i Svjetska zdravstvena organizacija, da učine isti korak.
Istorijat i karakteristike novopriznate bolesti
Prvi zapisi o ovoj bolesti potiču još iz 1955. godine sa Jamajke. Svjetska zdravstvena organizacija (WHO) uvrstila ju je u svoju klasifikaciju tokom osamdesetih godina dvadesetog vijeka, ali ju je već 1999. godine izbrisala sa liste usljed tadašnjeg nedostatka jasnih naučnih dokaza da se radi o zasebnom poremećaju.
Ovo stanje je u prošlosti označavano kao dijabetes povezan sa pothranjenošću, jer se najčešće razvija kod mlađe populacije i osoba koje pate od gladi ili loše ishrane, prvenstveno na području Afrike i Azije. Za razliku od prvog tipa šećerne bolesti, gdje odbrambeni sistem uništava ćelije zadužene za stvaranje insulina, te drugog tipa, u kojem organizam pruža otpor i slabije reaguje na taj hormon, kod petog tipa korijen problema leži u hroničnoj pothranjenosti. Dugotrajno gladovanje može narušiti pravilan razvoj pankreasa i umanjiti njegove kapacitete za lučenje insulina.
Rizici neadekvatne terapije i specifičnosti liječenja
Naučna studija realizovana na jugu Indije utvrdila je da organizam pacijenata stvara izuzetno male količine insulina, ali na njega i dalje reaguje srazmjerno dobro, što predstavlja ključnu razliku u odnosu na oboljele od dijabetesa tipa 2.
Endokrinolog Meredit Hokins, koja se godinama bori za verifikaciju ovog stanja, svojim radom iz 2022. godine dokazala je da pacijenti posjeduju jedinstven metabolički profil koji ne odgovara poznatim obrascima. Pravilna dijagnoza presudna je za terapiju, jer primjena uobičajenih doza insulina kod oboljelih od tipa 5 može izazvati drastičan i po život opasan pad nivoa šećera u krvi, naročito u nerazvijenim sredinama gdje je otežan pristup hrani i redovnoj kontroli glukoze. Na važnost preciznog određivanja oblika bolesti ukazao je i Krejg Bil, naglasivši da je tačno definisanje stanja neophodno kako bi se pacijentima obezbijedilo adekvatno liječenje.
