Tajna imena banjalučkih naselja: Kako su nastali Borik, Lauš i Petrićevac
Tajna imena banjalučkih naselja krije bogatu prošlost grada na Vrbasu, u kojoj su nekadašnje borove šume, ugljenokopi i prostrani pašnjaci postepeno prerastali u savremene stambene četvrti.
Borik od poplavnih livada do modernih zgrada
Predio na lijevoj obali Vrbasa nekada je bio poznat po bujnoj vegetaciji i specifičnoj borovoj šumi koja se pružala duž ravnice pored vode, pa je po tome ovaj dio grada i dobio ime. Kroz vijekove je to bilo uglavnom nenaseljeno plavno područje, ispunjeno livadama, baštama i voćnjacima, dok su se prve porodične kuće i manja imanja pojavili tek u prvoj polovini 20. vijeka. Prekretnica u razvoju uslijedila je nakon razornog zemljotresa u oktobru 1969. godine, kada je prostor izabran za podizanje planskog naselja sa bulevarima, školama, stambenim blokovima i dvoranom.
Lauš između ugarskog plemića i rudnika uglja
Za porijeklo naziva Lauša vežu se dva objašnjenja: narodno predanje koje pominje ugarskog vlastelina Laoša (Lajoša) sa posjedima u kasnom srednjem vijeku, te lingvističko tumačenje o preoblikovanim nazivima za brdske usjeke i vodotoke poput Crkvene. Nekada slabo naseljeni brdoviti kraj doživio je procvat dolaskom austrougarske uprave i otvaranjem rudnika mrkog uglja 1888. godine duž današnje Karađorđeve ulice. Rudnik je snabdijevao željeznicu, privredu i Pivaru, a oko njega je nastala radnička kolonija koja se nakon zatvaranja jame sredinom 20. vijeka razvila u veliko stambeno područje.
Petrićevac kroz istoriju i tradiciju
Bregoviti sjeverozapadni dio grada, čija je glavna saobraćajna arterija Njegoševa ulica, nazvan je po nekadašnjem starosjediocu ili posjedniku Petru. Tokom prošlosti riječ je bila o mirnom poljoprivrednom kraju, a nova etapa započinje sedamdesetih godina 19. vijeka, tačnije oko 1876. godine, kada stižu franjevci i podižu samostan i crkvu posvećenu Svetom Anti Padovanskom. Ovi objekti i samo naselje doživjeli su razaranja u Drugom svjetskom ratu i zemljotresu 1969. godine, nakon čega je kraj obnovljen u modernu gradsku zonu.
Širenje grada kroz Novu varoš i Rosulje
Kada se gradsko tkivo počelo planski pružati van starog jezgra tridesetih godina 20. vijeka u doba Vrbaske banovine, prostor sa činovničkim vilama Banjalučani su prozvali Nova varoš. Prije toga, taj pojas činile su oranice i bašte, a pravu stambenu preobrazbu doživio je u drugoj polovini prošlog vijeka. Slično je i sa obližnjim Rosuljama, čije narodno ime potiče od obilne jutarnje rose na prostranim livadama pored Vrbasa. Nekadašnje poljoprivredno zaleđe sa pašnjacima krajem 19. i početkom 20. vijeka, uz drum prema Gradišci, postepeno se preoblikovalo u mirnu porodičnu četvrt.
