Granica u Međurečju dijeli imanja, njive i seosko groblje
Nedaleko od Priboja, unutar teritorije Srbije, smješteno je oko četiri kvadratna kilometra prostora koji pripada Bosni i Hercegovini, a specifična granica u Međurečju stvorila je nesvakidašnje okolnosti u kojima se seoska imanja, pa čak i grobna mjesta, nalaze podijeljena između dvije države.
Ovo područje predstavlja pravu geografsku posebnost jer administrativno pripada opštini Rudo u Republici Srpskoj, odnosno BiH, iako nema direktnu teritorijalnu vezu sa matičnom opštinom. Sa površinom od približno 396 hektara, Međurečje je u potpunosti opasano teritorijom opštine Priboj, zbog čega u političkoj geografiji ima status bosanskohercegovačke eksklave, odnosno enklave posmatrano sa strane Srbije.
Život između dvije države u Sastavcima i Međurečju
Na prostoru Međurečja i susjednog mjesta Sastavci granična linija ima izrazito nepravilnu putanju koja presijeca saobraćajnice, oranice i privatne posjede. Zbog takvog položaja zabilježeni su primjeri gdje se stambeni objekat nalazi u jednoj, a ekonomska zgrada ili štala u drugoj državi.
Upečatljiv primjer zabilježen je u zaseoku Zamršten, gdje međudržavna međa prolazi posred imanja jedne porodice, ostavljajući kuću u Srbiji, a štalu u Bosni i Hercegovini. Prema podacima koje je 2024. godine objavio Bi-Bi-Si (BBC), Međurečje je od pojedinih dijelova Sastavaka udaljeno svega oko 400 metara, što je nekoliko minuta laganog hoda, ali se između njih prostire državna granica.
Groblje na međi i plaćanje poreza u dvije zemlje
Zbog administrativnih podjela svakodnevni poslovi mještana decenijama su iziskivali stalne prelaske granice radi odlaska u školu, poštu, na posao ili do sopstvenih njiva. Mještanin Sveto Vilotić ranije je posvjedočio za Radio Slobodna Evropa da je putujući do radnog mjesta morao čak četiri puta naizmjenično prelaziti iz Srbije u BiH i obrnuto.
Poseban kuriozitet predstavlja i lokalno groblje, za koje je Vilotić naveo da se nalazi tačno na međi, pola u jednoj, a pola u drugoj zemlji, usljed čega se dešavalo da pokojnici iz Srbije bivaju sahranjeni na teritoriji BiH i obrnuto. Drugi stanovnik, Dragiša Vilotić, imao je stambeni objekat na teritoriji BiH, dok mu se imanje nalazilo u Srbiji, zbog čega je obaveze po osnovu poreza morao izmirivati u obje države. Zabilježeno je i da je pri dolasku do Sastavaka iz jednog smjera bilo neophodno proći kroz čak četiri kontrolna punkta, po dva sa svake strane granice.
Istorijski korijeni neobičnog razgraničenja
Sve do raspada bivše Jugoslavije Međurečje i Sastavci funkcionisali su kao jedinstvena cjelina, a administrativne linije među republikama nisu imale veći uticaj na život lokalnog stanovništva. Nakon formiranja međunarodne granice, nekadašnje administrativne linije, koje znatno odstupaju od prirodnog reljefa, postale su izvor svakodnevnih birokratskih komplikacija.
U opticaju su brojna narodna predanja o nastanku ove enklave, od kojih se mnoga vezuju za vlasničke odnose nad posjedima još iz doba Austro-Ugarske uprave. Zvanična dokumenta potvrđuju da je oblik granice između opština Rudo i Priboj izuzetno nepravilan, čineći Međurečje svojevrsnim ostrvom teritorije BiH unutar Srbije, koje za tamošnje stanovnike ne predstavlja geografsku zanimljivost, već dugogodišnju životnu stvarnost.
