Gospojinski post 2026: Pravila i običaji najstrožeg ljetnjeg posta
Pravoslavni vjernici u Republici Srpskoj i širom svijeta uskoro ulaze u Gospojinski post, koji po strogoći nadmašuje i Božićni post. Ovogodišnji Gospojinski post počinje 14. avgusta i traje do 28. avgusta, kada se obilježava praznik Uspenja Presvete Bogorodice, poznatiji kao Velika Gospojina.
Iako traje samo 15 dana, Gospojinski post se smatra jednim od najstrožih u pravoslavnom kalendaru i po pravilima se često poredi sa Velikim postom. Vjernici se ovim postom pripremaju za jedan od 12 najvećih hrišćanskih praznika, kojim se proslavlja uspomena na zemaljski život, smrt i uznesenje Presvete Bogorodice na nebo.
Pravila tokom posta
Prema crkvenom pravilu, tokom Gospojinskog posta pošti se strogo, većinom na vodi, bez upotrebe ulja i vina. Radnim danima, od ponedjeljka do petka, posti se na vodi. Subotom i nedjeljom dozvoljeni su ulje i vino. Ipak, postoji jedan izuzetak – 19. avgusta, na praznik Preobraženja Gospodnjeg, dozvoljena je riba, kao i ulje i vino, bez obzira koji dan u sedmici pada.
Običaj sa grožđem
Uz Gospojinski post vezan je i poseban narodni običaj koji se tiče mladog grožđa. Prema tradiciji, mlado grožđe se ne jede do praznika Preobraženja Gospodnjeg, kada se u crkvama blagosilja. Tek nakon ovog obreda vjernici ga uzimaju i jedu.
Završetak posta na Veliku Gospojinu
Post se završava na praznik Veliku Gospojinu – 28. avgusta. Ukoliko taj praznik padne u srijedu ili petak, post se nastavlja i tog dana, pa je dozvoljena riba, ulje i vino, dok se mrsna hrana jede tek narednog dana. Na taj način vjernici poštuju viševjekovna pravila koja su sastavni dio pravoslavne tradicije.
