Događaji na današnji dan

439. – Vandali, predvođeni kraljem Gejserihom, osvojili Kartaginu, koja je postala glavni grad vandalske države u Africi.

588. – Težak zemljotres pogodio Antiohiju, jedan od najvećih gradova Istočno-rimskog carstva.

1814. – Prvi parni ratni brod “Fulton”, koji je konstruisao Robert Fulton, porinut u njujorškoj luci.

1881. – U Japanu osnovana prva nacionalna politička stranka.

1888. – U Carigradu potpisana Konvencija o Sueckom kanalu, prema kojoj “kanal treba da bude slobodan i otvoren, za vrijeme rata i u vrijeme mira, za sve trgovačke i ratne brodove, bez obzira na razlike u zastavama”.

1890. – Na četvrtoj sjednici Dalmatinskog sabora zastupnik Miho Klaić predložio da se u zadarskoj gimnaziji umjesto italijanskog uvede hrvatski kao naukovni jezik.

1918. – Hrvatski sabor donio je odluku o razrješenju svih državnopravnih veza Trojedne Kraljevine Hrvatske, Slavonije i Dalmacije s Carevinom Austrijom i Kraljevinom Ugarskom. Time je Hrvatska izašla iz Austro-Ugarske Monarhije.

1923. – Mustafa Kemal paša Ataturk (tur. Mustafa Kemal Atatürk) proglašava Republiku Tursku i postaje njen prvi predsjednik Turske. Tokom vladavine, do smrti, 1938, sproveo radikalne reforme u zemlji, približivši Tursku Evropi. Glavni grad postaje Ankara.

1929. – Krah Njujorške berze, poznat kao “crni utorak”, označio početak velike krize koja je uzdrmala temelje američke privrede, a kasnije se proširila na cijeli svet. Industrijska proizvodnja pala u razvijenim zemljama na nivo sa početka vijeka, a bez posla ostalo 26 miliona ljudi.

1941. – U Osijeku su ustaše strijeljale šestoricu Jevreja zbog davanja priloga za “Crvenu pomoć”.

1956. – Suecka kriza: dva dana uoči francusko-britanskog napada na Egipat izraelska vojska napala Sinajsko poluostrvo.

1961. – Sirija je istupila iz Ujedinjene Arapske Republike.

1964. – Ujedinjena Republika Tanganjika, Zanzibar i Pemba promijenila naziv u Tanzanija.

1969. – Uspostavljena prva udaljena veza između dva kompjutera na univerzitetima Stanford i Kalifornija. Taj događaj označava početak ere Interneta.

1996. – U Beču održana aukcija oko 8.000 slika, skulptura i ostalih umjetničkih djela koja su od austrijskih Jevreja u Drugom svjetskom ratu oteli austrijski i njemački nacisti. Prihod dodijeljen ljudima koji su preživjeli holokaust.

1998. – Komisija za istinu Južne Afrike predala izvještaj predsjedniku Nelsonu Mandeli u kom su bivši predsjednik Bota, Mandelina bivša supruga Vini, Butelezi i Afrički nacionalni kongres optuženi za kršenje ljudskih prava.

1998. – Veteran američke astronautike Džon Glen u 77. godini spejs-šatlom “Diskaveri” ponovo poletio u kosmos, 36 godina posle svoje prve kosmičke misije.

1999. – Iranski predsjednik Muhamed Hatami završio posjetu Parizu, prvu od 1979, a tokom koje je apelovao na globalnu toleranciju i bolje povezivanje sa Zapadom.

2000. – Više od 30.000 ljudi demonstrovalo protiv neonacista u njemačkom gradu Diseldorfu.

2001. – Japan usvojio kontroverzan zakon koji dozvoljava japanskim oružanim snagama, prvi put poslije Drugog svjetskog rata, da budu angažovane u inostranstvu kao podrška američkim napadima u Avganistanu.

2001. – Pod pritiskom pakistanskog predsjednika zatvoreno 12 pripadnika Islamskog militarističkog pokreta radi istrage o oružanom napadu na jednu hrišćansku crkvu, u kom je ubijeno 16 osoba.

Rođeni na današnji dan

1017. – Rođen Hajnrih III, car Svetog rimskog carstva.

1507. – Rođen Fernando Álvarez de Toledo Alba, španski vojskovođa.

1656. – Rođen Edmund Halej, engleski astronom, matematičar, meteorolog i fizičar.

1882. – Rođen Jean Giraudoux, francuski dramatičar.

1897. – Rođen Joseph Goebbels, njemački nacistički ministar propagande.

1910. – Rođen Džuls Alfred Ejer, engleski filozof.

1925. – Rođen Šime Spaventi, hrvatski akademik.

1926. – Rođen Necmettin Erbakan, turski političar i državnik.

1929. – Rođen Ivan Bek, srpski i jugoslovenski fudbaler.

1930. – Rođen Bernie Ecclestone, britanski preduzetnik i vlasnik Formule 1.

1930. – Rođena Niki de Saint-Phalle, francusko-švicarska slikarka i kiparka.

1943. – Rođen Dušan Ivković, srpski košarkaš i trener.

1944. – Rođen Fausto Leali, italijanski pjevač.

1949. – Rođena Vedrana Rudan, hrvatska književnica i kolumnistica.

1950. – Rođen Rino Gaetano, italijanski kantautor.

1958. – Rođen Velimir Čokljat, hrvatski glumac.

1960. – Rođena Finola Hughes, britanska glumica.

1964. – Rođen Stevan Stevanović, srpski fudbaler.

1970. – Rođen Edvin van der Sar (hol. Edwin van der Sar), holandski i bivši golman Mančester Junajteda.

1970. – Rođen Filip Koku, holandski fudbaler i trener.

1971. – Rođena Vinona Rajder (engl. Winona Ryder), američka glumica.

1972. – Rođena Gabrijela Junion (engl. Gabrielle Union), američka glumica.

1973. – Rođen Rober Emanuel Pires (franc. Robert Pirès), francuski fudbaler.

1974. – Rođen Albert Nađ, srpski fudbaler.

1974. – Rođen Oliver Kovačević, srpski fudbaler i trener.

1979. – Rođen Igor Duljaj, srpski fudbaler.

1981. – Rođen Ruslan Rotan, ukrajinski fudbaler.

1982. – Rođen Radomir Đalović, crnogorski fudbaler.

1983. – Rođen Dana Eveland, američki bejzbolaš.

1993. – Rođena Sara Jovanović, srpska pjevačica.

Umrli na današnji dan

1321. – Umro Stefan Uroš II Milutin, srpski kralj iz dinastije Nemanjića.

1783. – Umro Jean le Rond d’Alembert, francuski matematičar i fizičar.

1805. – Umro Tituš Brezovački, hrvatski književnik.

1889. – Umro Nikolaj Černiševski, ruski pisac, književni kritičar i revolucionar.

1908. – Umro Silvije Strahimir Kranjčević, hrvatski književnik.

1911. – Umro Joseph Pulitzer, američki novinar i publicist.

1932. – Umro Žozef Babinski, francusko-poljski neurolog.

1950. – Umro Gustav V, švedski kralj.

1957. – Umro Louis B. Mayer, američki filmaš.

1959. – Umro Sisavang Vong, laoški kralj.

1967. – Umro Julien Duvivier, francuski filmski redatelj.

1974. – Umro Ivan Matičević, hrv. politički emigrant i revolucionar.

1977. – Umro Radomir Raša Plaović, pozorišni glumac, režiser i pedagog.

2002. – Umro Dragan Malešević Tapi, srpski slikar.

2007. – Umro Frane Matošić, hrvatski fudbaler i fudbalski trener.

2010. – Umro Vojislav Korać, srpski istoričar umjetnosti i akademik.

2013. – Umro Rudolf Kehrer, ruski pijanist i glasovirski pedagog.

2013. – Umro Srđa Popović, advokat i borac za ljudska prava.

2014. – Umro Klas Ingesson, švedski fudbaler i reprezentativac.

2014. – Umro Majkl Sata, predsjednik Zambije.

Sveci pravoslavne crkve na današnji dan

– Sveti mučenik Longin Sotnik.

– Prepodobni Longin Trudoljubivi