Magazin

Na današnji dan / 5. novembar

Događaji na današnji dan

1499. – Objavljen Catholicon (napisan 1464), prvi bretonski, ali i francuski rječnik.

1530. – Katastrofalna poplava u Nizozemskoj.

1556. – Mogulska vojska pobijedila hinduse kod Delhija, pa je Indijom zavladao car Akbar.

1605. – U Londonu je otkrivena Barutna urota, kojom je katolik Guy Fawkes navodno htio dići u zrak engleski parlament.

Guy Fawkes
Guy Fawkes

1630. – Mirovnim sporazumom u Madridu okončan Anglo-španski rat, u kojem su Španija i njena saveznica Austrija poražene na moru i kopnu. Na strani Engleske borili su se Francuzi i Holanđani.

1688. – Vilim III se tokom Slavne revolucije s vojskom iskrcao u jugozapadnoj Engleskoj.

1757. – Sedmogodišnji rat: Fridrik Veliki porazio udruženu vojsku Francuske i Svetog rimskog carstva u bici kod Roßbacha.

1811. – Salvadorski sveštenik José Matías Delgado zvonjavom zvona crkve La Merced u San Salvadoru označio poziv na ustanak koji je prerastao u pokret za nezavisnost.

1838. – Srednjoamerička savezna republika počela se raspadati kad se Nikaragva izdvojila iz ove federacije.

1854. – Bitka kod Inkermana u Krimskom ratu.

1862. – Američki građanski rat: McClellan je smijenjen s dužnosti komandanta.

1895. – Georgeu B. Seldenu odobren prvi američki patent za automobil.

1907. – Zagreb dobio električnu javnu rasvjetu.

1908. – Frankova Čista stranka prava osnovala Hrvatsku narodnu legiju.

1911. – Nakon što je 29. septembra objavila rat Osmanlijskom carstvu Italija anektirala osmanlijske pokrajine u današnjoj Libiji: Tripolitaniju i Kirenaiku.

1912. – Na predsjedničkim izborima u SAD-u pobijedio demokrat Woodrow Wilson i tako postao 28. predsjednik SAD-a.

1913. – Otona I Bavarskog s vlasti zbacio njegov rođak Ludwig, koji je uzeo titulu Ludovik III.

1914. – Britansko carstvo i Francuska objavili rat Osmanlijskom carstvu u Prvom svjetskom ratu.

1914. – Pod komandom generala Oskara Poćoreka u Prvom svjetskom ratu počela je nova austrougarska ofanziva na Srbiju, a srpske snage su prisiljene da se povuku. Uslijedila je kontraofanziva 3. decembra pod komandom Živojina Mišića koja je završena pobjedom srpske vojske u Kolubarskoj bici polovinom decembra.

1917. – U Prvom svjetskom ratu, saveznici se dogovaraju da uspostave Vrhovni ratni savjet u Versaju.

1917. – Oktobarska revolucija: u Tallinnu vođa komunista Jaan Anvelt predvodio revolucionare u zbacivanju Privremene ruske vlade. (Pošto su Estonija i Rusija još uvijek koristile julijanski kalendar, u naknadnim spominjanjima ovog perioda navodi se datum 23. oktobar.).

1926. – Nakon četvrtog atentata na Musolinija, u Italiji je donesen Zakon o zaštiti države, kojim je uveden totalitarni fašistički režim.

1937. – Adolf Hitler održao tajni sastanak i iznio svoje planove o sticanju prostora za život za Njemce.

1940. – Italijanski avioni su bombardovali Bitolj, i izazvali smrt nekoliko osoba.

1943. – Drugi svjetski rat: bombardovanje Vatikana.

1943. – U Jajcu je u Drugom svjetskom ratu osnovana Telegrafska agencija Nove Jugoslavije – Tanjug. Prvi direktor bio je Vladislav Ribnikar.

1945. – Kolumbija postala članica UN-a.

1950. – Korejski rat: britanske i australijske snage iz 27. britanske komonveltske brigade zaustavile napredovanje kineske 117. divizije tokom bitke kod Pakchona.

1955. – Nakon što je u Drugom svjetskom ratu bila uništena, ponovo otvorena Bečka državna opera izvedbom Beethovenove opere Fidelio.

Bečka državna opera
Bečka državna opera

1956. – Britanski padobranci su izveli desant na Port Said tokom britansko-francusko-izraelske agresije na Egipat; Sovjetski Savez je zaprijetio da će upotrijebiti rakete ukoliko Francuzi i Englezi ne prihvate prekid vatre.

1967. – U željezničkoj nesreći na stanici Hither Green u Londonu poginulo 49 osoba; među preživjelima je bio i Robin Gibb, član grupe Bee Gees.

1971. – Američki pilot kapetan Elgen Long krenuo je sa aerodroma u San Franciscu na prvi let oko svijeta preko Sjevernog i Južnog pola. Letio je 215 sati i preletio 62.597 kilometara. Let je započeo 5.11, a završio 3.12.1971.

1986. – USS Rentz, USS Reeves i USS Oldendorf posjetili Qingdao, što je bila prva posjeta američke mornarice Kini još od 1949.

1987. – Govan Mbeki pušten na slobodu nakon što je odslužio 24 godine od doživotne robije zbog terorizma i izdaje.

1991. – Predsjednici Srbije i Crne Gore Slobodan Milošević i Momir Bulatović odbacili su na Međunarodnoj konferenciji o Jugoslaviji u Hagu četvrtu verziju Sporazuma za opšte rešenje jugoslovenske krize, koju su ponudili međunarodni posrednici.

1991. – Britanski medijski magnat češkog porekla Jan Robert Maksvel nađen je mrtav u vodama kod Kanarskih ostrva gdje je krstario jahtom.

1995. – André Dallaire pokušao izvršiti atentat na Jeana Chrétiena, kanadskog premijera; pokušaj je propao kad je premijerova supruga zaključala vrata.

1996. – Bill Clinton pobijedio Boba Dolea na izborima za predsjednika SAD te tako osvojio drugi mandat.

1996. – Predsjednik Pakistana Farooq Ahmed Khan Leghari smijenio vladu premijerke Benazir Bhutto i raspustio Narodnu skupštinu Pakistana.

2000. – Posljednji etiopski car Hajle Selasije sahranjen je u sabornoj crkvi Svete Trojice u Adis Abebi, 25 godina nakon što je, u 83. godini, umro pod sumnjivim okolnostima, a potom sahranjen na način koji ne dolikuje jednom vladaru. Harizmatični afrički vođa, koji je po legendi direktni potomak kralja Solomona i kraljice od Sabe, svrgnut je nakon 44 godine vladavine u vojnom udaru 1974.

2001. – U Beogradu je potpisan sporazum o saradnji jugoslovenskih vlasti i UNMIK-a, kojim su, po mišljenju srpske strane, potvrđeni osnovni principi i obaveze iz rezolucije 1244 Savjeta bezbjednosti UN, čime je otvoren put za učešće Srba na izborima na Kosovu.

2003. – “Ubica sa Green Rivera” Gary Ridgway izjasnio se krivim za 48 ubistava.

2006. – Bivši irački diktator Saddam Hussein osuđen na smrt vješanjem, koje je izvršeno 30. decembra iste godine.

Saddam Hussein
Saddam Hussein

2007. – Prvi kineski lunarni satelit Chang’e 1 ušao u orbitu oko Mjeseca.

2007. – Google predstavio Android, operativni sistem za mobitele. Prvi komercijalno dostupan telefon koji pokreće Android bio je HTC Drim (engl. HTC Dream), predstavljen 22.10.2008. godine.

2009. – Major Kopnene vojske SAD-a Nidal Malik Hasan u Fort Hoodu (Texas) ubio 13 osoba, a ranio još 32 u najsmrtonosnijem napadu vatrenim oružjem u objektima američke vojske.

2013. – Indija lansirala Mars Orbiter Mission (ili Mangalyaan), svoju prvu međuplanetarnu sondu.

2013. – Agencija za statistiku Bosne i Hercegovine objavila prve preliminarne rezultate popisa stanovništva u BiH 2013. Prema toj publikaciji, u Bosni i Hercegovini popisane su 3.791.662 osobe.

Rođeni na današnji dan

1271. – Rođen Gazan, mongolski vladar.

1549. – Rođen Philippe de Mornay, francuski pisac.

1615. – Rođen Ibrahim I, sultan Osmanlijskog carstva.

1667. – Rođen Christoph Ludwig Agricola, njemački slikar.

1673. – Rođen Dimitrie Cantemir, moldavski knez i rumunski naučnik i političar.

1762. – Rođen Mirko Daniel Bogdanić, hrvatski astronom.

1851. – Rođen Charles Dupuy, francuski političar, 60. premijer Francuske.

1854. – Rođen Paul Sabatier, francuski hemičar.

1855. – Rođen Léon Teisserenc de Bort, francuski meteorolog i klimatolog.

1909. – Rođena Milena Pavlović-Barili, srpska slikarka i pjesnikinja.

1913. – Rođena Vivien Leigh, engleska filmska glumica.

1921. – Rođena Fawzia Egipatska, egipatska princeza.

1923. – Rođena Biserka Cvejić, operska pjevačica (mecosopran), profesor Fakulteta muzičke umjetnosti u Beogradu i Novom Sadu.

1929. – Rođen Bora Todorović, srpski glumac.

1931. – Rođen Ike Turner, američki pjevač, tekstopisac, gitarist i producent.

1936. – Rođen Uwe Seeler, njemački fudbaler.

1938. – Rođen Milovan Ilić Minimaks, poznati televizijski i radijski novinar.

1938. – Rođen Radivoj Korać, jugoslovenski i srpski košarkaš.

1938. – Rođen Joe Dassin, američko-francuski pjevač i tekstopisac.

1938. – Rođen César Luis Menotti, argentinski fudbalski trener.

1939. – Rođen Dragiša Stanković Čelik, jugoslovenski bokser.

1940. – Rođena Elke Sommer, njemačka glumica i pjevačica.

1941. – Rođen Art Garfunkel, američki pjevač, tekstopisac, gitarist i glumac (Simon & Garfunkel).

1947. – Rođen Valter Dešpalj, hrvatski violončelist svjetskog glasa.

1947. – Rođen Nenad Bjeković, fudbaler i trener.

1948. – Rođen Bernard-Henri Lévy, francuski filozof i pisac.

1948. – Rođen William Daniel Phillips, američki fizičar i akademik, dobitnik Nobelove nagrade za fiziku 1997.

1949. – Rođen Alija Pirić, bosanskohercegovački profesor književnosti i književni kritičar.

1952. – Rođen Oleg Blohin, ukrajinski fudbaler i trener.

1954. – Rođen Alvin Džentri, američki košarkaški trener.

1955. – Rođena Ljiljana Blagojević, srpska glumica.

1955. – Rođen Milorad Pupovac, filolog, profesor lingvistike i srpski političar u Hrvatskoj.

Milorad Pupovac
Milorad Pupovac

1958. – Rođen Robert Patrik (engl. Robert Patrick), američki glumac i producent.

Robert Patrick
Robert Patrick

1959. – Rođen Bryan Adams, kanadski kantautor, gitarist, producent i glumac.

Bryan Adams
Bryan Adams

1959. – Rođen Tomo Česen, slovenski alpinist.

1960. – Rođena Tilda Svinton (engl. Tilda Swinton), engleska glumica i producentica.

Tilda Swinton
Tilda Swinton

1960. – Rođena Snežana Bogdanović, srpska pozorišna, televizijska i filmska glumica.

1962. – Rođen Abedi Pele, ganski fudbaler i trener.

1963. – Rođena Tatum O’Neal, američka glumica.

1963. – Rođen Jean-Pierre Papin, francuski fudbaler i trener.

1963. – Rođen Darko Tomović, srpski glumac.

1964. – Rođena Famke Jansen (hol. Famke Janssen), holandska manekenka i glumica.

Famke Janssen
Famke Janssen

1967. – Rođena Judy Reyes, američka glumica.

1971. – Rođen Corin Nemec, američki glumac.

1974. – Rođen Dado Pršo, hrvatski fudbaler.

1974. – Rođen Jerry Stackhouse, američki košarkaš.

1979. – Rođen David Suazo, honduraski fudbaler.

1980. – Rođen Christoph Metzelder, njemački fudbaler.

1981. – Rođena Ksenija Sobčak, ruska TV voditeljica.

1983. – Rođen Mike Hanke, njemački fudbaler.

1989. – Rođen Darijo Možnik, hrvatski gimnastičar.

1992. – Rođen Marco Verratti, italijanski fudbaler.

Umrli na današnji dan

1370. – Umro Kazimir III, poljski kralj.

1660. – Umro Alexandre de Rhodes, francuski misionar i leksikograf.

1808. – Umro Mustafa IV, turski sultan.

1879. – Umro Džejms Klerk Maksvel (engl. James Clerk Maxwell), škotski fizičar.

1879. – Umro Džejms Klerk Maksvel, teorijski fizičar 19. vijeka.

1926. – Umrla Draga Ljočić, prva žena ljekar u Srbiji.

1930. – Umro Christiaan Eijkman, holandski ljekar, patolog i nobelovac.

1930. – Umro Luiđi Fakta, italijanski političar i novinar.

1944. – Umro Alexis Carrel, francuski ljekar i nobelovac.

1955. – Umro Moris Utrilo, francuski slikar.

1960. – Umro Mack Sennett, američki filmski režiser, glumac i producent kanadskog porijekla.

1977. – Umro René Goscinny, francuski crtač stripova, autor Asterixa.

1982. – Umro Jacques Tati, francuski komičar i režiser.

1989. – Umro Adem Čejvan, bosanskohercegovački pozorišni i filmski glumac.

1989. – Umro Vladimir Horowitz, američki pijanist ruskog porijekla.

1991. – Umro Jan Robert Maksvel, britanski medijski magnat češkog porekla.

1992. – Umro Arpad Elo, američki fizičar i šahist, autor Elovog sistema rejtingovanja.

1994. – Umro Milan Mladenović, srpski rok muzičar, najpoznatiji kao pjevač i gitarista beogradske rok grupe Ekatarina Velika.

2001. – Umro Roj Bolting, britanski filmski producent.

2003. – Umro Zaim Muzaferija, bosanskohercegovački glumac.

2004. – Umro Sergej Lukač, srpski novinar.

2006. – Umro Bülent Ecevit, turski političar, 16. premijer Turske.

2007. – Umro Nils Liedholm, švedski fudbaler i trener.

2008. – Umro Michael Crichton, američki ljekar i pisac.

2010. – Umrla Jill Clayburgh, američka glumica.

Sveci pravoslavne crkve na današnji dan

– Sveti apostol Jakov, prvi episkop Jerusalimski.

– Sveti Ignjatije, patrijarh carigradski.

– Sveti mučenik Jakov Borovicki

Ključne riječi
Obavještenja
Obavijesti me o
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
Back to top button
Ads Blocker Image Powered by Code Help Pro

Ads Blocker Detected!!!

We have detected that you are using extensions to block ads. Please support us by disabling these ads blocker.

Close

Blokiranje reklama

Molimo Vas da nas podržite tako što ćete isključiti blokiranje reklama. Nakon isključenja, ponovo učitajte ovu stranicu (Reload). Hvala!