Praznici i spomendani na današnji dan

– Međunarodni dan muškaraca.

– Svjetski dan prevencije zlostavljanja djece.

Događaji na današnji dan

461. – Zapadnorimski vojskovođa Ricimer proglasio za cara senatora Libija Severa.

1493. – Kristofor Kolumbo kročio otok koji je nazvao San Juan Bautista (Portoriko).

1608. – Matija II. Habsburški okrunjen za hrvatsko-ugarskog kralja.

1796. – Predvođeni vladikom Petrom I Petrovićem Njegošem, Crnogorci su na Krusima potukli Turke, a u bici je poginuo i skadarski paša Mahmut Bušatlija, koji je s 23.000 vojnika pokušao da pokori Crnu Goru.

1824. – Skupština Meksika usvojila je Ustav prema kojem je ta država postala nezavisna.

1841. – Osnovano je Društvo srpske slovesnosti, a to je svojim pečatom i potpisom potvrdio knez Mihailo. Njegovi osnivači bili su Jovan Sterija Popović i Atanasije Nikolić.

1866. – Rat Austrije i Italije je poslije sedam sedmica okončan Bečkim ugovorom, kojim je Italiji pripala provincija Veneto i grad Venecija.

1881. – Meteorit pao blizu sela Großliebenthal, jugozapadno od grada Odese u Ukrajini.

1906. – Radio-konferencija u Berlinu prihvatila je SOS kao međunarodni signal za pomoć.

1916. – Samuel Goldwyn i Edgar Selwyn su osnovali kompaniju Goldwyn, danas jednu od najuspješnijih filmskih kompanija na svijetu.

1929. – Naziv Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca promijenjen je u Kraljevina Jugoslavija.

1932. – Irak je stekao nezavisnost i postao član Društva naroda posle okončanja britanskog mandata.

1942. – Bitka za Staljingrad – General Georgij Žukov i sovjetske snage pokreću “Operaciju Uran” – protunapade na Staljingrad.

1946. – Afganistan, Island i Švedska pristupaju Ujedinjenim Nacijama.

1949. – Princ Renije krunisan je u Monaku.

1952. – Velika Britanija je na ostrvima Monte Belo pored sjeverozapadne obale Australije isprobala prvu atomsku bombu.

1954. – Devet zapadnih zemalja odlučilo je da Zapadnu Njemačku primi u NATO i još čvršće je uključi u hladnoratovsko nadmetanje Zapada sa Istokom.

1961. – Michael Rockefeller, sin newyorškog guvernera Nelsona Rockefellera, nestaje u džunglama Papue Nove Gvineje.

1968. – Predsjednik Perua Fernando Belaunde Teri oboren je u vojnom udaru ljevičarske Nacionalne revolucionarne hunte koju je predvodio general Huan Velasko Alvarado.

1969. – Astronauti Apolla 12, Charles Conrad i Alan Bean, spustili su se na Oceanus Procellarum (“Ocean Oluja”) te time postali 3. i 4. čovjek na Mjesecu.

1969. – Pelé postigao svoj 1000. gol na fudbalskoj utakmici protiv tima Vasko de Gama na Marakani u Rio de Ženeiru.

1977. – Egipatski predsjednik Anwar Sadat postao prvi vođa arapskog svijeta koji je službeno posjetio Izrael gdje se susreo s tamošnjim premijerom Menachemom Beginom te održao govor o trajnom miru u regiji.

1977. – Portugalski Boeing 727 se srušio na Madeiri gdje, poginulo je 130 ljudi.

1981. – Posle sedam mjeseci, irski nacionalisti su u zatvoru Mejz u Belfastu obustavili protestni štrajk glađu protiv britanskih vlasti, tokom kojeg je umrlo 10 štrajkača.

1985. – Hladni rat: u Ženevi se po prvi put susreli američki predsjednik Ronald Reagan i vođa Sovjetskog saveza Mihail Gorbačov.

1990. – Ujedinjene su dve njemačke države nastale posle sloma Trećeg rajha u Drugom svjetskom ratu i prestala je da postoji Njemačka Demokratska Republika.

1991. – Predsjedništvo SFRJ prešlo je na rad u uslovima neposredne ratne opasnosti, procijenivši da je građanski rat na pomolu i da su se za takav rad stekli uslovi predviđeni Ustavom. Predstavnici secesionističkih republika Hrvatske i Slovenije već su se isključili iz rada Predsjedništva.

1995. – Predsjednik Makedonije Kiro Gligorov ranjen prilikom eksplozije automobila-bombe u centru Skoplja, a njegov vozač je poginuo.

1997. – U mjestu Des Moines, SAD, Bobbi McCaughey rodila sedmorke.

1997. – Japanski voz na magnetnim jastucima je brzinom od 451 kilometar na čas oborio svjetski rekord na eksperimentalnoj željezničkoj dionici zapadno od Tokija.

1998. – Skandal Lewinsky: započinje saslušanje predsjednika Billa Clintona.

1998. – Slika Vincenta van Gogha “Portret umjetnika bez brade” prodana na aukciji za 71.5 milijuna dolara.

2000. – Tajvanski premijer Tang Fei saopštio je da podnosi ostavku, samo četiri i po mjeseca pošto je preuzeo vlast.

2002. – Turski sud formalno je ukinuo smrtnu presudu izrečenu vođi kurdskih pobunjenika Abdulahu Odžalanu, uhvaćenom 1999. i ubrzo osuđenom na najtežu kaznu.

Rođeni na današnji dan

1464. – Rođen japanski car Go-Kashiwabara.

1600. – Rođen engleski kralj Charles I.

1617. – Rođen Eustache Le Sueur, francuski slikar.

1711. – Rođen Mihail Vasiljevič Lomonosov, ruski naučnik i pjesnik.

1831. – Rođen James A. Garfield, 20. predsjednik SAD-a.

1833. – Rođen Wilhelm Dilthey, njemački filozof.

1835. – Rođen Šarl Kamij Sen San, francuski kompozitor, pijanista, dirigent, orguljaš i muzički pisac.

1839. – Rođen Emil Škoda, poznati češki industrijalac.

1843. – Rođen Richard Avenarius, njemački filozof.

1856. – Rođena Slavka Atanasijević srpska pijanistkinja i kompozitorka.

1859. – Rođen Mikhail Ippolitov-Ivanov, ruski kompozitor.

1875. – Rođen Hajram Bingam, američki arheolog.

1883. – Rođen Fran Bubanović, hrvatski hemičar.

1887. – Rođen James B. Sumner, američki kemičar.

1888. – Rođen Hose Raul Kapablanka (šp. José Raúl Capablanca), kubanski šahista i svjetski prvak u šahu od 1921-1927.

1888. – Rođen Karl fon Osjecki, nemački novinar. Dobitnik Nobelove nagrade za mir 1935. godine.

1897. – Rođen Luj Aragon, francuski pisac.

1899. – Rođen Allen Tate, američki pjesnik i kritičar.

1900. – Rođen Mihail Lavrentjev, ruski znanstvenik.

1900. – Rođena Anna Seghers, njemačka književnica.

1910. – Rođen Adrian Conan Doyle, engleski književnik.

1911. – Rođen Bora Baruh, slikar.

1917. – Rođena Indira Prijadaršini Gandi (engl. Indira Priyadarshini Gandhi, hind. इन्दिरा प्रियदर्शिनी गान्धी), indijska političarka i državnica, premijerka Indije u dva mandata.

1922. – Rođen Rajko Mitić, srpski fudbaler.

1922. – Rođen Branislav Šoškić, ekonomista, profesor Ekonomskog fakulteta u Beogradu, predsjednik Društva ekonomista Jugoslavije, predsjednik Predsjedništva Crne Gore, akademik.

1930. – Rođen Christian Schwarz-Schilling, njemački političar.

1930. – Rođena Žiža Stojanović, srpska glumica.

1933. – Rođen Larry King, američki TV-voditelj.

1935. – Rođen Bob Gibson, igrač baseballa.

1935. – Rođen Rashad Khalifa, egipatski imam.

1936. – Rođen Ljubiša Samardžić, srpski glumac.

1938. – Rođen Ted Turner, američki medijski mogul i osnivač TV kanala CNN.

1942. – Rođen Kevin Klajn (engl. Calvin Klein), američki modni kreator.

1942. – Rođena Sharon Olds, američka pjesnikinja.

1953. – Rođen Robert Adam Beltran (engl. Robert Adame Beltran), američki glumac, najpoznatiji po ulozi Čakoteja (engl. Chakotay) u TV seriji „Star Trek: Voyager“.

1957. – Rođena Ofra Haza, izraelska pjevačica.

1960. – Rođena Allison Janney, američka glumica (“Zapadno krilo”).

1960. – Rođen Milan Delčić Delča, muzičar, dramaturg i televizijski voditelj iz Srbije.

1961. – Rođena Margaret Meri Emili En Hajra, poznatija kao Meg Rajan (engl. Meg Ryan), američka glumica.

1961. – Rođen Bogdan Venta, poljski i nemački rukometni reprezentativac i trener.

1962. – Rođena Ališa Kristijan „Džodi“ Foster (engl. Alicia Christian “Jodie” Foster), američka glumica.

1964. – Rođen Radmilo Mihajlović, bosanski fudbaler.

1965. – Rođen Laurent Blanc, francuski fudbaler i trener.

1966. – Rođena Gail Devers, američka atletičarka.

1966. – Rođen Jason Scott Lee (kin. 李截), američki glumac.

1969. – Rođen Igor Pamić, hrvatski fudbaler i trener.

1973. – Rođen Darko Kovačević, srpski fudbaler.

1974. – Rođen Roberts Štelmahers, latvijski košarkaš i trener.

1975. – Rođena Sushmita Sen, indijska missica i glumica.

1975. – Rođen Rikardo Garsija, brazilski odbojkaški reprezentativac.

1976. – Rođen Jun Shibata, japanski pjevač i tekstopisac.

1977. – Rođen Oliver Đorđević, hrvatski violončelist.

1978. – Rođen Igor Kralevski, makedonski fudbaler.

1979. – Rođen Mario Lukajić, hrvatski glumac.

1980. – Rođen Vladimir Radmanović, srpski košarkaš.

1981. – Rođen Jasmin Mrkaljević, bosanskohercegovački muzičar.

1984. – Rođen Damir Kahriman, srpski fudbaler.

1986. – Rođen Milan Smiljanić, srpski fudbaler.

1989. – Rođen Kenet Farid, američki košarkaš.

Umrli na današnji dan

498. – Umro papa Anastazije II.

1492. – Umro Jami, perzijski pjesnik.

1630. – Umro Johann Schein, njemački kompozitor.

1665. – Umro Nicolas Poussin, francuski slikar.

1692. – Umro Thomas Shadwell, engleski pjesnik i dramatičar.

1785. – Umro Bernard de Bury, francuski skladatelj.

1828. – Umro Franc Peter Šubert (njem. Franz Peter Schubert), austrijski kompozitor.

1855. – Umro Mihalj Verešmarti, mađarski pjesnik i dramaturg.

1887. – Umrla Emma Lazarus, američka pjesnikinja.

1938. – Umro Lev Shestov, ruski filozof.

1942. – Umro Bruno Schulz, poljski pisac i slikar.

2004. – Umro Piet Esser, nizozemski kipar.

2004. – Umro John Robert Vane, britanski farmakolog.

2014. – Umro Mike Nichols, američki režiser.

2017. – Umrla Jana Novotna (češ. Jana Novotná), češka teniserka.

Sveci pravoslavne crkve na današnji dan

– Sveti Pavle Ispovednik, patrijarh carigradski.

– Prepodobni Varlam Hutinski.

– Spomen padanja pepela iz vazduha