Devedeset godina Beogradskog zoološkog vrta: Od vizije industrijalca do simbola prestonice
BEOGRAD – Jedna od najprepoznatljivijih beogradskih atrakcija, Zoološki vrt na Kalemegdanu, danas obilježava devet decenija postojanja. Svečano je otvoren 12. jula 1936. godine na prostoru Malog Kalemegdana, u sklopu Beogradske tvrđave, gdje se nalazi i danas. Njegovo osnivanje plod je vizije i entuzijazma tadašnjeg gradonačelnika Beograde Vlade Ilića, jednog od najznačajnijih srpskih industrijalaca i dobrotvora predratnog perioda.
Prvobitna površina vrta iznosila je nešto više od 3,5 hektara, a već tada su posjetioci mogli vidjeti lavove, leoparde, medvjede, majmune, vukove, antilope, muflone, bivole, pelikane, paunove, ždralove i papagaje. Zahvaljujući velikom interesovanju javnosti i stalnom proširenju životinjskog fonda, uoči Drugog svjetskog rata vrt je proširen na više od 14 hektara.
Posebno mjesto u istoriji vrta zauzima američki aligator Muja, koji je u Beograd stigao iz Njemačke 1937. godine. Preživio je Drugi svjetski rat, brojne istorijske lomove i promjene kroz koje je prolazio grad, te je danas najstariji stanovnik zoološkog vrta i jedan od najstarijih aligatora na svijetu koji žive u zatočeništvu.
Ratna razaranja donijela su teška stradanja. Tokom njemačkog bombardovanja 1941, kao i savezničkih vazdušnih napada 1943. i 1944, vrt je više puta pogođen. Veliki broj životinja je stradao, dok su neke uspjele da pobjegnu i danima lutaju razorenim gradom. Poslije oslobođenja i obnove, vrt je dobio današnje granice i površinu od oko sedam hektara.
Ključnu ulogu u osnivanju imao je Vlasta Ilić (1882–1952), jedan od najuspješnijih srpskih privrednika i gradonačelnik Beograda od 1935. do 1939. godine. Nije bio samo inicijator osnivanja, već i glavni finansijer, ulažući sopstvena sredstva u razvoj projekta. Tokom njegovog mandata izgrađeni su i neki od najznačajnijih infrastrukturnih objekata prestonice: most kralja Aleksandra (današnji Brankov most), most kralja Petra (današnji Pančevački most), Beogradski sajam, nove tramvajske linije i početni urbanistički planovi za Novi Beograd. Iako je ostavio dubok trag u razvoju grada, poslije rata je osuđen zbog navodne saradnje sa okupatorom, imovina mu je konfiskovana, a život je završio u siromaštvu 1952. godine.
Prvi upravnik vrta bio je inženjer Aleksandar Krstić, kojeg je kasnije naslijedio Miodrag Savković. Poslije Drugog svjetskog rata na čelu vrta bili su Ante Tadić, Milorad Lazarević, Milorad Medenica i Radivoje Tričković. Godine 1986. direktor je postao Vuk Bojović, koji je svojim radom i medijskim nastupima značajno doprinio popularizaciji Beo zoo vrta i pretvorio ga u jedan od simbola Beograda. Nakon njega upravljanje je preuzeo Srboljub Aleksić.
Devedeset godina nakon osnivanja, Beogradski zoološki vrt ostaje jedno od omiljenih mjesta za porodične posjete, obrazovanje i upoznavanje životinjskog svijeta. Sa oko 2.000 životinja iz približno 250 vrsta i više od 400.000 posjetilaca godišnje, ova atrakcija i dalje je jedan od najznačajnijih simbola srpske prestonice.
Izvor: Glas Srpske