Četvorica glavnih izazivača Netanjahuu na izborima u Izraelu
Tel Aviv – Na predstojećim parlamentarnim izborima u Izraelu, zakazanim za 27. oktobar, premijer Benjamin Netanjahu suočiće se s nekoliko ozbiljnih protivkandidata. Prema najnovijim anketama i procjenama izraelskih medija, kao glavni izazivači izdvajaju se bivši načelnik Generalštaba Gadi Ajzenkot, nekadašnji premijer Naftali Benet, lider opozicije Jair Lapid i predsjednik stranke Izrael Bejtejnu Avigdor Liberman.
Gadi Ajzenkot (66) posljednjih sedmica privlači najviše pažnje. Bivši načelnik Generalštaba i nekadašnji član Netanjahuovog ratnog kabineta, sin doseljenika iz Maroka, stekao je simpatije javnosti nakon što su mu u ratu u Pojasu Gaze poginuli sin Gal i dvojica sinovaca. Ajzenkot je bio vojni sekretar bivših premijera Ehuda Baraka i Ariela Šarona, a u politiku je ušao 2022. godine zajedno s Benijem Gancem. Nakon izlaska iz ratnog kabineta sredinom 2024. postao je oštar kritičar Netanjahuovog vođenja rata, a godinu dana kasnije osnovao je sopstvenu stranku Jašar (Pravo). Prema istraživanjima, prvi put je ispred Netanjahua po pitanju ko bi bio najpoželjniji premijer, a njegova stranka bilježi rast podrške. Analitičari smatraju da privlači birače koji traže alternativu Netanjahuu, ali ne žele da podrže ljevicu.
Naftali Benet (54) jedan je od najozbiljnijih protivkandidata. Bivši premijer u više anketa se navodi kao favorit opozicionog bloka. Političku karijeru izgradio je u nacionalno-vjerskom i naseljeničkom pokretu, bio je predsjednik Savjeta Ješa, krovne organizacije koja predstavlja jevrejska naselja na okupiranoj Zapadnoj obali, a zatim ministar obrazovanja i odbrane. Godine 2021. uspio je da okupi široku koaliciju stranaka različitih političkih opredjeljenja, uključujući i jednu arapsku partiju, čime je okončana dvanaestogodišnja neprekidna vladavina Netanjahua. Njegova vlada trajala je godinu dana, nakon čega se privremeno povukao iz politike. Poslije napada Hamasa 7. oktobra 2023. ponovo se politički aktivirao. Iako zastupa tvrde stavove u oblasti bezbjednosti i protivi se osnivanju palestinske države, dio birača ga smatra pragmatičnijom i manje polarizujućom opcijom od aktuelnog premijera.
Jair Lapid (62), lider opozicije i osnivač stranke Ješ Atid (Ima budućnosti), već više od decenije predstavlja jednog od najistaknutijih Netanjahuovih političkih protivnika. Bivši novinar i televizijski voditelj bio je ministar finansija, ministar spoljnih poslova i kratkotrajni premijer 2022. godine u okviru sporazuma o rotaciji s Benetom. Kao zagovornik centrističke i liberalne politike, predvodio je proteste protiv reforme pravosuđa koju je pokrenula Netanjahuova vlada.
Avigdor Liberman (67), lider sekularne desničarske stranke Izrael Bejtejnu, takođe je među potencijalnim izazivačima. Nekada jedan od najbližih Netanjahuovih saradnika i direktor njegovog kabineta, kasnije je postao jedan od njegovih najoštrijih kritičara. Tokom političke karijere obavljao je funkcije ministra spoljnih poslova, ministra odbrane i ministra finansija. Izraelski mediji navode da zastupa čvrstu bezbjednosnu politiku i godinama traži ukidanje izuzeća od vojne službe za pripadnike ultraortodoksne jevrejske zajednice.
Izraelski Kneset saopštio je ranije da će izbori biti održani 27. oktobra, u zakonski posljednjem mogućem roku. Netanjahu je najavio kandidaturu za novi mandat, dok istraživanja pokazuju da većina građana priželjkuje promjenu vlasti nakon rata u Pojasu Gaze.
Izvor: Glas Srpske