Nova generacija borbenih bespilotnih letjelica: Vojni rojevi dronova koji samostalno donose odluke
Vojna tehnologija već gotovo desetljeće ozbiljno radi na konceptu rojeva dronova, a nedavni incident iznad Irana dodatno je podstakao interes stručnjaka. Naime, nakon što je američki lovac F-15E oboren, pilot je u izvještaju opisao formaciju bespilotnih letjelica koja ga je podsjetila na meduzu. Veći dronovi nalazili su se u središtu, dok su manji letjeli ispod njih poput pipaka, krećući se usklađeno poput jedinstvenog organizma.
Iako zvaničnici detalje tretiraju s oprezom jer je pilot pretrpio potres mozga, sam koncept vojnih rojeva dronova itekako je stvaran. Za razliku od civilnih dronova koji se koriste za svjetlosne spektakle i prate unaprijed programirane putanje, vojni rojevi koriste vještačku inteligenciju za autonomno donošenje odluka u realnom vremenu.
Moderna tehnologija omogućava napredne mogućnosti. Decentralizovana mreža (Mesh) znači da rojevi nemaju centralni komandni centar – ako se uništi jedan dron, preostali se trenutno reorganizuju. Tradicionalna protivvazdušna odbrana ostaje bez mete čijim bi rušenjem oborila cijeli sistem. Dalje, odbrambeni rojevi mogu stvarati neprobojne oblake koji ometaju radare, lažiraju senzore i blokiraju neprijateljske avione – to su takozvana vazdušna minska polja.
Zasićenje odbrane također je ključna prednost: stotine ili hiljade jeftinih, komercijalno dostupnih dronova istovremeno mogu izviđati, ometati sisteme i izvoditi precizne udare, potpuno paralizirajući preskupu i sofisticiranu odbranu protivnika.
Ukoliko je pilotov izvještaj tačan, to znači da su rojevi evoluirali. Umjesto mreže u kojoj su svi dronovi jednaki, koncept „Meduza“ predstavlja višeslojnu (hijerarhijsku) komandu. U ovom sistemu, veći dronovi služe kao leteći komandni čvorovi koji direktno upravljaju grupama manjih, podređenih dronova-radnika. Iako još nema javnih dokaza da je ova tehnologija zvanično raspoređena na ratištima, ona označava prelazak sa jednostavnog izvršavanja zadataka na napredno, autonomno donošenje odluka na bojnom polju, prenosi B92.
Izvor: Glas Srpske