Potencijalna humanitarna katastrofa: Rat na Bliskom istoku prijeti nestankom vode za 60 miliona ljudi
NjUJORK – Sukob u Iranu otkrio je jednu od najvećih slabosti država Persijskog zaliva – izuzetnu zavisnost od postrojenja za desalinizaciju morske vode, čije bi uništenje u slučaju eskalacije moglo izazvati ozbiljnu humanitarnu i privrednu krizu, upozorava Blumberg.
U analizi američke agencije navodi se da države Zaliva nemaju dovoljno izvora slatke vode za snabdijevanje rastućeg stanovništva, industrije i poljoprivrede, zbog čega već decenijama koriste energetske resurse za preradu morske vode u vodu za piće.
Otprilike polovina svjetskih kapaciteta za desalinizaciju nalazi se u šest država članica Savjeta za saradnju arapskih država Zaliva – Saudijskoj Arabiji, Kuvajtu, Bahreinu, Kataru, Omanu i Ujedinjenim Arapskim Emiratima. Oko 60 miliona stanovnika tih zemalja u velikoj mjeri zavisi od vode dobijene ovim postupkom.
Prema podacima Francuskog instituta za međunarodne odnose, postrojenja za desalinizaciju obezbjeđuju oko 90 odsto slatke vode u Kuvajtu, 86 odsto u Omanu, 70 odsto u Saudijskoj Arabiji i 42 odsto u Ujedinjenim Arapskim Emiratima.
Iran je manje zavisan od desalinizacije jer veći dio vode dobija iz rijeka, akumulacija i podzemnih voda, ali se posljednjih godina suočava sa teškim sušama. Ukoliko bi sukob dodatno eskalirao, a postrojenja bila uništena ili teško oštećena, to bi moglo dovesti do ozbiljne nestašice vode, humanitarne krize i velikih privrednih posljedica.
Države Persijskog zaliva spadaju među područja sa najvećim nedostatkom vode na svijetu. Zbog brzog razvoja velikih gradova poput Abu Dabija i Dohe, vlade se sve više oslanjaju na desalinizaciju kako bi obezbijedile dovoljne količine vode za piće. Ova tehnologija, prema navodima Blumberga, omogućila je državama Zaliva da razviju poslovne i turističke centre u pustinjskim uslovima, sa golf terenima, zatvorenim skijalištima i data centrima.
Prema Dopunskom protokolu uz Ženevske konvencije, napadi na postrojenja za snabdijevanje vodom za piće zabranjeni su jer su neophodna za opstanak civilnog stanovništva.
Iran je u martu optužio Sjedinjene Američke Države da su gađale postrojenje za desalinizaciju na ostrvu Kešm u Persijskom zalivu, zbog čega je bez vode ostalo 30 sela. Iranski ministar spoljnih poslova Abas Arakči izjavio je da je time stvoren opasan presedan, dok su SAD negirale da su gađale to postrojenje, navodeći da su cilj bili isključivo vojni objekti.
U julu je više puta napadnut kompleks Zur Saut u Kuvajtu, koji objedinjuje proizvodnju električne energije i desalinizaciju vode. Postrojenja za desalinizaciju najčešće se nalaze uz elektrane jer im je za uklanjanje soli i drugih nečistoća iz morske vode potrebna velika količina električne energije, što ih čini dodatno ranjivim u napadima usmjerenim na energetsku infrastrukturu.
Takva postrojenja bila su meta i tokom Zalivskog rata 1990–1991. godine, kada su iračke snage uništile dio kapaciteta Kuvajta za desalinizaciju i ispustile sirovu naftu u Persijski zaliv, čime je zagađena morska voda. Kuvajt je tada bio primoran da se snabdijeva vodom iz hitnih rezervi koje su obezbijedile, između ostalih, Saudijska Arabija i Turska, prenosi Tanjug.
Izvor: Glas Srpske
