Porez na ekstraprofit banaka razmatra britanski ministar finansija
Porez na ekstraprofit banaka i naftnih kompanija nalazi se među opcijama koje razmatra britanski ministar finansija Džon Hili uoči prvog budžeta, objavio je Telegraf pozivajući se na izvore. U Ministarstvu finansija traže način da se pokrije rupa od 4,7 milijardi funti (5,4 milijarde evra) u javnim finansijama, a da se istovremeno izbjegne direktno povećanje poreza za građane.
Prvi budžet i nove mjere
Hili želi da budžet, koji bi trebalo da bude predstavljen narednog mjeseca, bude prikazan kao relativno skroman, sa povećanjima poreza znatno manjim od onih koje je uvela njegova prethodnica Rejčel Rivs. Jedna od mjera koja se pominje jeste vremenski ograničen porez na ekstraprofit banaka, po modelu sličnom onom koji je nakon početka rata u Ukrajini uveden za velike naftne i gasne kompanije.
Ministarstvo finansija, kako se navodi, razmatra i produženje postojećeg poreza na ekstraprofit naftnog i gasnog sektora nakon marta 2030. godine, kao i povećanje stope tog nameta. Taj porez, uveden u maju 2022. godine, do sada je donio 9,1 milijardu funti (10,5 milijardi evra).
Britanski zvaničnici ističu da su profiti energetskih kompanija porasli zbog viših cijena nafte izazvanih ratom između SAD i Irana. Profit kompanije British Petroleum (BP), prema podacima lista, više se nego udvostručio u periodu od aprila do juna.
Banke upozoravaju na posljedice
Robin Alan, predsjednik Udruženja britanskih nezavisnih kompanija za istraživanje nafte i gasa, ocijenio je da bi produžavanje ili povećanje tog poreza bilo „ekonomsko ludilo“ i da bi dodatno ugrozilo domaću industriju nafte i gasa. S druge strane, porez na banke mogao bi da donese nekoliko milijardi funti, s obzirom na to da su najveće britanske banke u prvoj polovini 2026. godine ostvarile prosječan rast profita od 21 odsto u odnosu na isti period prethodne godine.
Zvaničnici Ministarstva finansija rekli su za Telegraf da je Vlada „preispitala“ poreze na banke kako bi se osiguralo da su „ciljevi rasta i odgovorne fiskalne politike na odgovarajući način uravnoteženi“. Prema podacima UK Finance, banke već plaćaju porez po efektivnoj stopi od gotovo 47 odsto, što je među najvišim stopama u svijetu.
UK Finance je upozorio Hilija da bi dodatni porezi mogli da ugroze ulaganja u londonski Siti. U pismu ministru finansija naveli su da bi dodatno oporezivanje bankarskog sektora bilo štetan udarac, ističući da bankarstvo „čini preko 1 funte na svakih 25 funti ekonomskog proizvoda“ i da poresko okruženje u Velikoj Britaniji ima „značajnu ulogu u odlukama o tome gdje pojedinačne banke ulažu, raspoređuju kapital i raspoređuju radna mjesta“.
Protiv dodatnog oporezivanja banaka izjasnio se i izvršni direktor JP Morgana Džejmi Dajmon, upozorivši da bi povećanje poreza moglo da podstakne zaposlene da se sele u inostranstvo. Bivši predsjednik NatWesta Hauard Dejvis ocijenio je da bi takva mjera mogla dovesti do premještanja dijela bankarskih aktivnosti van Velike Britanije.
Hili, kako se navodi, razmatra i mogućnost većeg zaduživanja za finansiranje infrastrukturnih projekata, u skladu sa fiskalnim pravilima. Izvor blizak Hiliju rekao je da će budžet biti usmjeren na fiskalnu stabilnost i stvaranje većeg prostora za građane i kompanije. Iz Ministarstva finansija poručili su da će neke velike političke odluke, uključujući reformu socijalnih davanja, biti odložene za narednu godinu.
