Skupo gorivo smanjilo uvoz i potrošnju na pumpama u BiH
Skupo gorivo smanjilo uvoz i potrošnju naftnih derivata u Bosni i Hercegovini tokom prvih šest mjeseci ove godine, a nepovoljna kretanja direktno su se odrazila i na smanjenje priliva od pratećih nameta, pokazuju zvanični ekonomski podaci.
Poremećaji na globalnom nivou diktirali cijene
U analizi koju je pripremilo Odjeljenje za makroekonomsku analizu (OMA) Upravnog odbora Uprave za indirektno oporezivanje BiH, a koja obuhvata period od januara do juna 2026. godine, ističe se da su oružani sukobi na Bliskom istoku i blokada Ormuskog moreuza izazvali znatne oscilacije u vrijednosti sirove nafte. Cijena brenta je od marta do maja prelazila 100 dolara po barelu, da bi u junu, usljed privremenog primirja između SAD i Irana, došlo do blagog smirivanja.
Sve se to snažno prelilo i na domaće pumpe. Cijena dizela u BiH mirovala je do početka marta na oko 2,5 maraka po litru, da bi do sredine aprila skočila na oko 3,6 maraka. Krajem juna litar se ustalio na oko tri marke.
Zabilježen pad uvoza i prihoda od akciza
Prema podacima OMA, ukupan uvoz naftnih derivata u prvom polugodištu manji je za tri procenta u poređenju sa istim prošlogodišnjim periodom. Uvoz dizela opao je za tri odsto, benzina za 1,5 odsto, dok je kod preostalih derivata zabilježen pad od 6,9 odsto.
Manji promet odrazio se i na javne prihode. Zbirno prikupljena sredstva od putarina i akciza na naftne derivate umanjena su za 3,4 odsto u odnosu na isti period lani, pri čemu su prihodi od putarine manji za 3,2 odsto, a od akciza za 3,5 odsto.
Privrednici očekuju nova poskupljenja
Predsjedavajući Grupacije za promet nafte i naftnim derivatima pri Privrednoj komori Republike Srpske Đorđe Savić naglasio je da se statistika slaže sa stanjem na terenu jer su ova davanja fiksna po litru. On je naveo da su viši cjenovnici i vjerovatno usporavanje privrede glavni razlozi smanjene potrošnje. Prema njegovim riječima, trenutna cijena litra dizela kreće se između 3,37 i 3,46 maraka, a u kratkom roku očekuje se nastavak poskupljenja usljed geopolitičkih napetosti.
Istovremeno, nova eskalacija napada SAD i Irana na plovila u zoni Ormuskog moreuza ponovo je podigla vrijednost barela brenta na 96,80 dolara, dok je američki WTI dostigao 92,14 dolara, što dodatno pojačava strahovanja od novih zastoja u globalnom snabdijevanju.
