Glavni grad Republike Srpske nije onaj na koji većina prvo pomisli
Veliki broj građana na pitanje koji je glavni grad Republike Srpske bez oklijevanja navodi Banjaluku, ali pravni propisi otkrivaju sasvim drugačiju stvarnost koja godinama izaziva nedoumice kod domaće i strane javnosti.
Ustavno rješenje i stvarni administrativni centar
Premda najveći grad na Vrbasu predstavlja neosporno privredno, političko i upravno središte u kojem se nalaze predsjednik, Vlada, Narodna skupština i sve ključne institucije, zvanično ustavno sjedište i dalje je Sarajevo. Taj raskorak između onoga što propisuje ustavna teorija i onoga kako institucije djeluju u svakodnevnom životu redovno dovodi do zabune među turistima, ali i među građanima u regionu.
Nastanak Srpske i planirane ustavne izmjene
Republika Srpska stvorena je 9. januara 1992. godine pod prvobitnim imenom Republika srpskog naroda Bosne i Hercegovine, odlukom tadašnje Skupštine srpskog naroda u Bosni i Hercegovini. Naziv Republika Srpska dobila je u avgustu 1992. godine, dok je potpisivanjem Opšteg okvirnog sporazuma za mir u Bosni i Hercegovini 21. novembra 1995. godine stekla međunarodno priznanje kao jedan od dva entiteta Bosne i Hercegovine.
Radnom verzijom novog ustava iz 2025. godine predviđeno je da Banjaluka i formalno postane glavni grad Republike Srpske, dok je za Istočno Sarajevo i Pale planiran status prijestonice.
Primjeri širom svijeta koji stvaraju nedoumice
Ovakav geografski i administrativni paradoks nije usamljen slučaj u svijetu, jer postoji niz zemalja u kojima najprepoznatljivija metropola nije ujedno i zvanično administrativno središte. Švajcarska, na primjer, prema svom ustavu zvanično uopšte nema glavni grad, ali Bern u praksi služi kao sjedište parlamenta i vlade.
U Turskoj se sve najvažnije državne odluke usvajaju u Ankari, iako je Istanbul daleko veći i prva asocijacija strancima. Slično je i sa Španijom, gdje mnogi zbog popularnosti i kulture prijestonicom smatraju Barselonu, premda je to Madrid. U Brazilu pažnju redovno privlače čuveni Rio de Žaneiro i mnogoljudni Sao Paulo, dok ulogu stvarnog glavnog grada ima Brazilija.
