Nobelova nagrada za medicinu dodijeljena za rasvjetljavanje tajni mozga
Prestižno priznanje, Nobelova nagrada za medicinu i fiziologiju za 2026. godinu, dodijeljena je trojici istaknutih naučnika za njihov rad na istraživanju misterija mozga, odnosno za epohalna otkrića koja se odnose na jonske kanale upravljane svjetlošću i razvoj optogenetike.
Ovogodišnji laureati su Karl Dajserot (Karl Deisseroth), Peter Hegeman (Peter Hegemann) i Georg Nagel (Georg Nagel). Oni su nagrađeni za stvaranje inovativne metodologije koja omogućava razumijevanje načina na koji ljudski mozak stvara i usmjerava sjećanja, osjećanja i cjelokupno ponašanje.
Revolucionarna tehnika kontrole nervnih ćelija
Temelj ovog velikog naučnog proboja postavili su Hegeman i Nagel, koji su prvobitno otkrili protein poznat pod nazivom kanalrodopsin (channelrhodopsin). Nakon toga, Dajserot je uspio da taj specifični protein pretvori u funkcionalni prekidač pomoću kojeg se aktivnosti nervnih ćelija mogu precizno kontrolisati primjenom svjetlosti, navodi se u zvaničnom saopštenju Nobelovog komiteta.
Predstavnici komiteta naglasili su da su njihova zajednička dostignuća postavila čvrste temelje za potpuno novu eru u oblasti neuronauke.
Raspored proglašenja i vrijednost nagrade
Priznanje u oblasti medicine prvo je u nizu koje je objavljeno ove sedmice. Imena dobitnika nagrada za fiziku, hemiju, književnost i mir biće sukcesivno saopštavana tokom narednih dana, zaključno sa petkom.
Svečano uručenje svih nagrada zakazano je za tradiconalne ceremonije koje će se održati 10. decembra. Uz prestižnu medalju i diplomu, svaka nagrada donosi i novčani iznos od 12 miliona švedskih kruna, što iznosi nešto više od milion evra, odnosno oko 1,2 miliona dolara.
