Abdelkader Benali: Sarajevo je duhovno srce Evrope
Holandsko-marokanski pisac Abdelkader Benali stigao je u Sarajevo sa predstavom „Pad Granade”, koja se izvodi u okviru 66. Internacionalnog teatarskog festivala MESS. Boravak u glavnom gradu Bosne i Hercegovine poslužio mu je kao povod za tekst objavljen u holandskom listu Trouw, u kojem Sarajevo povezuje s Granadom i zaključuje: „Između Granade i Istanbula kuca duhovno srce Evrope – Sarajevo.”
Predstava o usponu i padu Granade
Benali je u Sarajevo došao s holandskim teatarskim kolektivom Hotel Modern. Njihova predstava „Pad Granade” na repertoaru je 5. i 6. oktobra u Sarajevskom ratnom teatru (SARTR), u sklopu 66. Internacionalnog teatarskog festivala MESS.
Komad prati procvat i nestanak maurske civilizacije i Granade, posljednjeg muslimanskog uporišta na Pirinejskom poluostrvu, koje je palo 1492. godine. Sam boravak u Sarajevu Benaliju je, kako navodi, poslužio kao povod da razmišlja o vezama između dva grada.
Od Sarajevske hagade do starog grada
Njegova priča počinje preko puta hotela u kojem odsjeda – u Zemaljskom muzeju Bosne i Hercegovine, gdje se čuva Sarajevska hagada, jevrejski rukopis nastao u Španiji u 14. vijeku. Benali je opisuje kao prekrasan predmet koji pripovijeda o izlasku Jevreja iz Egipta.
Nakon pada Granade i progona Jevreja iz Španije krajem 15. vijeka, desetine hiljada njih krenule su prema Osmanskom carstvu. Sefardska zajednica novi dom pronašla je i u Sarajevu, a Hagada je stoljećima kasnije postala jedan od najpoznatijih simbola grada.
Benali u nedjelju nije uspio da vidi Hagadu, pa je krenuo prema starom dijelu Sarajeva. Opisuje kako sjedi u hanu, nekadašnjem mjestu na kojem se istovarivala roba koja je stizala trgovačkim putevima iz dalekih krajeva. Okružen turskim turistima, pije kafu i jede rahat-lokum, dok se s okolnih minareta čuje ezan. Jedan čovjek prostire serdžadu za molitvu, a nekoliko vrata dalje drugi sebi sipa pivo. „Ovo je moja Evropa”, piše Benali.
Rečenica koja je ostavila snažan utisak
Benali s kolektivom Hotel Modern u SARTR-u izvodi „Pad Granade”, predstavu o civilizaciji koja je stoljećima cvjetala prije nego što je nestala nakon pada posljednjeg muslimanskog kraljevstva na Pirinejskom poluostrvu.
Upravo mu je ta predstava ranije donijela rečenicu koja je, kako priznaje, na njega ostavila snažan utisak. Poznanik iz Bosne i Hercegovine gledao je „Pad Granade” u Holandiji i nakon predstave mu prišao, a njegova poruka bila je da je Sarajevo skoro bilo Granada.
