Zaštita mentalnog zdravlja u Srpskoj: Više od 78.000 ljekarskih pregleda u toku jedne godine
Zaštita mentalnog zdravlja u Srpskoj bilježi sve veće potrebe stanovništva za stručnom pomoći, što potvrđuju i zvanični podaci prema kojima je u centrima za zaštitu mentalnog zdravlja tokom 2025. godine evidentirano čak 78.106 ljekarskih pregleda, među kojima je bilo 27.767 prvih javljanja.
Najčešći poremećaji kod odraslih i bolničko liječenje
Prema evidencijama Instituta za javno zdravstvo Republike Srpske, tokom protekle godine od mentalnih poremećaja liječeno je ukupno 47.118 punoljetnih lica, što obuhvata 3,23 odsto ukupnog vanbolničkog morbiditeta. Porodična medicina najčešće bilježi neurotske, stresogene i somatoformne tegobe, kao i poremećaje raspoloženja, odnosno afektivne poteškoće.
Kada je riječ o bolničkom zbrinjavanju, registrovano je 4.715 hospitalizacija usljed duševnih poremećaja i poremećaja ponašanja. Kao vodeći uzroci bolničkog liječenja izdvajaju se sindrom zavisnosti izazvan alkoholom, šizofrenija, te depresivni poremećaji raspoloženja.
Izazovi među najmlađima i borba protiv stigme
Podaci pokazuju da pažnju zahtijeva i mentalno zdravlje najmlađih, pa je zabilježeno 1.760 posjeta psiholozima u centrima namijenjenim djeci predškolskog i školskog doba. MA psihologije u Institutu Jelena Mijatović navodi da je kod mališana do šest godina evidentirano 1.354 mentalna poremećaja, što čini 0,87 odsto vanbolničkog morbiditeta te dobi, dok je kod školaraca od sedam do 19 godina evidentirano 1.898 poremećaja, odnosno 0,98 odsto vanbolničkog morbiditeta.
Mijatovićeva ističe da ovogodišnje obilježavanje Svjetskog dana mentalnog zdravlja, pod sloganom „Saslušajmo stvarna iskustva: stvarni glasovi, stvarne promjene“, stavlja u fokus osobe koje lično prolaze kroz ove izazove, jer njihovo iskustvo pruža ključne smjernice stručnjacima i društvu za uklanjanje prepreka tokom oporavka.
Aktivnosti u regionu i globalna statistika
Povodom 10. oktobra, u Sarajevu je održana šetnja pod nazivom „Korak po korak – zajedno za mentalno zdravlje“ u organizaciji Zavoda za javno zdravstvo Kantona Sarajevo i Udruženja „Menssana“. Tom prilikom je dr Ahmed Novo ukazao na značajan poslijeratni napredak u izgradnji centara i edukaciji kadra, pohvalivši doprinos Federalnog ministarstva zdravstva, ali je upozorio da su prevencija, rano prepoznavanje i suzbijanje društvene diskriminacije oblasti u kojima je neophodan znatno veći angažman.
Prema procjenama Svjetske zdravstvene organizacije, globalno je tokom 2023. godine skoro 1,2 milijarde građana, odnosno približno svaka sedma osoba, živjelo sa mentalnim poremećajem. Anksioznost i depresija predstavljaju najrasprostranjenije teškoće na planeti, sa procjenom od oko 470 miliona oboljelih od anksioznih stanja i oko 322 miliona onih koji se bore sa depresijom.
