Trilateralni mirovni pregovori u fokusu razgovora Zelenskog sa liderima Finske i Norveške
Nakon što su finski predsjednik Alexander Stubb i norveški premijer Jonas Gahr Store obavili telefonski razgovor sa ruskim liderom Vladimirom Putinom, ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski saopštio je da su trilateralni mirovni pregovori i situacija na terenu bili ključne teme njegovih naknadnih konsultacija sa nordijskim zvaničnicima.
Poruke upućene Moskvi i zaštita energetske mreže
Zelenski se oglasio na društvenoj mreži X, navodeći da ovaj dijalog predstavlja nastavak susreta održanih prethodnog utorka u Oslu, na kojima su učestvovali i predstavnici Sjedinjenih Američkih Država, Evrope i NATO saveza. Ukrajinski predsjednik zahvalio je sagovornicima na prenesenom izvještaju o razgovoru u Moskvi, kao i na kontinuiranoj podršci mirovnim inicijativama Kijeva.
Prema njegovim riječima, nordijski lideri su tokom razgovora sa ruskim predsjednikom jasno naglasili potrebu za preduzimanjem konkretnih poteza usmjerenih ka deeskalaciji, prije svega kada je riječ o energetskom sektoru i infrastrukturnoj mreži Ukrajine. Takođe je ukazano na to da Finska i Norveška, dijeleći granicu sa Rusijom, imaju naglašen interes za uspostavljanje stabilnih i pouzdanih bezbjednosnih okvira, pri čemu je Zelenski poručio da je neophodno postići mir i zaustaviti dalje odugovlačenje rata.
Reakcije iz Helsinkija i Moskve
Inicijativa za prethodni telefonski poziv sa ruskim predsjednikom potekla je iz Helsinkija i Osla sa namjerom da se razmotre modaliteti za okončanje sukoba i očuvanje evropske stabilnosti. Iz kancelarije finskog predsjednika saopšteno je da je osnovni cilj bio direktno prenošenje poruka u vezi sa predstojećim pregovaračkim procesima, a u sklopu priprema za sastanke koji treba da se održe u Abu Dabiju.
Sa druge strane, Kremlj je u svom saopštenju potvrdio da je pozdravljen načelni dogovor o nastavku trilateralnih pregovora zakazanih za početak novembra. Ruski predsjednik Vladimir Putin tom prilikom je istakao da je dostizanje trajnog i pravednog rješenja ostvarivo isključivo uz potpuno i bezuslovno uvažavanje ruskih interesa. Iz Moskve je istovremeno upućena kritika na račun politike Evropske unije i NATO-a, uz ocjenu da njihov konfrontacijski kurs produžava neprijateljstva, a razmotrena su i bezbjednosna pitanja na području Baltičkog mora i sjevera Evrope.
Dosadašnji tok pregovora
Predstojeći susreti planirani za naredni mjesec predstavljaju nastavak diplomatskih napora uz posredovanje SAD. Prethodne tri runde razgovora između predstavnika Moskve i Kijeva održane su početkom ove godine, tačnije tokom januara i februara, na lokacijama u Ženevi i Abu Dabiju.
