Spremnost Banjaluke za zemljotres: Kapaciteti službi i ključni izazovi na terenu
U slučaju snažnih podzemnih udara, spremnost Banjaluke za zemljotres ogleda se u mogućnosti da prve spasilačke formacije izađu na teren u roku od 15 do 30 minuta, uz angažovanje od 150 do 200 obučenih stručnjaka, ali sistem se istovremeno suočava i sa poteškoćama poput mogućeg pada veza i administrativnih barijera.
O stanju i operativnim mogućnostima grada govorio je koordinator za sprovođenje mjera i zadataka civilne zaštite Goran Arambašić, povodom godišnjice razornog potresa iz 1969. godine, ukazavši na raspoložive resurse, ali i na tačke koje zahtijevaju dodatno unapređenje.
Brza reakcija i angažovanje operativnih timova
Ukoliko bi došlo do jačeg potresa, prvi odgovor pružile bi dežurne snage: Profesionalna teritorijalno vatrogasno-spasilačka jedinica Grada Banja Luka, služba Hitne pomoći i pripadnici policije. Paralelno s tim, počeo bi sa radom Gradski štab za vanredne situacije sa zadatkom da upravlja akcijama, obezbijedi protok informacija i prikuplja zvanične podatke sa pogođenih lokacija.
Arambašić je naveo da bi u najkraćem roku moglo djelovati između 15 i 20 stručnih ekipa. Među njima se nalaze Gorska služba spasavanja, speleološko društvo „Ponir“, Crveni krst, kao i radnici komunalnih preduzeća „Elektrokrajina“ i „Vodovod“. Prema potrebi, bio bi uključen i USAR tim Republičke uprave civilne zaštite za spasavanje u urbanim uslovima.
Djelokrug njihovog rada obuhvatao bi pronalaženje i izvlačenje unesrećenih iz ruševina, gašenje požara, ukazivanje medicinske pomoći, zbrinjavanje građana i postavljanje šatora. Ekipe zadužene za infrastrukturu imale bi prioritet da isključe oštećene trafostanice i saniraju kvarove na glavnim vodovodnim mrežama.
Prekid veza i komplikovane procedure kao prepreke
Kao jednu od najozbiljnijih opasnosti neposredno nakon udara Arambašić izdvaja mogućnost pada komunikacionih sistema i ključne infrastrukture. U takvim okolnostima nedostatak informacija otežao bi rukovođenje akcijama, zbog čega bi spasilačke službe morale da pređu na UKV kanale i autonomni radio-sistem veza.
Pored komunikacija, problem predstavlja i stalni manjak specijalizovanih stručnjaka, kao i složen lanac komandovanja koji je raspodijeljen između lokalnog, republičkog i nivoa BiH. Administrativni zahtjevi mogli bi usporiti donošenje bitnih odluka, naročito ukoliko se ukaže potreba za upućivanjem dodatne pomoći ili angažovanjem Oružanih snaga BiH. Takođe, Arambašić ističe da se znatno više finansijskih sredstava usmjerava na saniranje štete umjesto na preventivne mjere.
Savremena oprema za potragu i javna skloništa
Što se tiče tehničke opremljenosti banjalučkih vatrogasaca i Odsjeka za poslove civilne zaštite, na raspolaganju su alati za probijanje prepreka, vibrofoni, vibroskopi, kamere i dronovi namijenjeni lociranju zatrpanih lica. U prvih 24 časa na raspolaganje se stavljaju i specijalizovani timovi Civilne zaštite, uključujući Tim za ruševine, kao i teška mehanizacija komunalnih firmi.
Kada je riječ o zbrinjavanju građana čiji bi stambeni objekti bili oštećeni, Banjaluka raspolaže sa osam javnih skloništa pod ingerencijom gradskog Odsjeka za upravljanje nepokretnom imovinom. Iako pojedina skloništa u redovnim uslovima imaju drugu namjenu, u slučaju vanrednog stanja bila bi odmah otvorena za stanovništvo. Za privremeni smještaj koristile bi se i sportske dvorane, školske sale, javne ustanove, prihvatilišta, kao i dostupni turistički kapaciteti.
