Poziv sa Harvarda: Rusija i SAD da podrže ukidanje bonskih ovlaštenja u BiH
Autori sa Univerziteta Harvard Džozef Šmic i Brajan Kenedi smatraju da bi Rusija i Sjedinjene Američke Države, kao potpisnice Dejtonskog mirovnog sporazuma, trebale da podrže ukidanje bonskih ovlaštenja i afirmaciju prava tri konstitutivna naroda u BiH na samoopredjeljenje.
U tekstu pod naslovom „BiH: gdje je interes američkog naroda?”, objavljenom u naučnom časopisu „Harvardov žurnal prava i međunarodne politike”, navodi se da vid neokolonijalne uprave, kakav postoji u BiH, nije primjeren modernom dobu.
Bonska ovlaštenja kao ostatak kolonijalizma
Autori ističu da bonska ovlaštenja visokog predstavnika iz 1997. godine nikada nisu prihvatile strane potpisnice Dejtonskog sporazuma, te da predstavljaju posljednji ostatak kolonijalizma u Evropi. Kako se navodi, ona su suprotna međunarodno priznatim građanskim pravima i načelu samoopredjeljenja naroda.
Prema mišljenju Šmica i Kenedija, SAD i Rusija, kao dvije od šest potpisnica Dejtonskog mirovnog sporazuma, mogle bi razmotriti da budu svjedoci preispitivanja temeljnih principa tog sporazuma.
Pravo naroda na samoopredjeljenje
U studiji se podsjeća da je pravo naroda na samoopredjeljenje, prema Članu jedan Povelje UN, jedno od osnovnih načela za očuvanje međunarodnog mira i bezbjednosti.
Autori su se, uvažavajući stav Moskve, pozvali na tekst ministra spoljnih poslova Rusije Sergeja Lavrova za list „Politika”, objavljen u decembru prošle godine, nakon tri decenije Dejtonskog mirovnog sporazuma. Lavrov je tom prilikom iznio dokaze o nelegitimnosti visokog predstavnika kao zakonodavnog organa, navodeći da je prema prvobitnom sporazumu zadatak tog zvaničnika bio striktno vezan za civilna pitanja.
Lavrov: Zatvaranje OHR-a prvi korak
„Nema sumnje da je hitno i bezuslovno zatvaranje OHR-a prvi korak ka normalizaciji stanja u BiH. U 21. vijeku nezamislivo je postojanje takvog kolonijalnog mehanizma u suverenoj članici UN. Krajnje je vrijeme da narodi BiH steknu istinski suverenitet i nezavisnost i sami odlučuju o svojoj budućnosti i budućnosti svoje zemlje”, napisao je Lavrov u autorskom tekstu koji je objavila „Politika”.
Autori su podsjetili da su Dejtonskim mirovnim sporazumom visokom predstavniku povjereni ograničeni zadaci, poput koordinacije aktivnosti civilnih organizacija i agencija. U Aneksu 10 tog sporazuma, kako se navodi, potpisnice su se saglasile da je visoki predstavnik „konačni autoritet na terenu u nadgledanju mirovnih procesa, promovisanju ljudskih prava, povratku izbjeglica i regulisanju slobodnih izbora”.
Zakonodavna funkcija pod znakom pitanja
U radu se zaključuje da je zakonodavna funkcija visokog predstavnika proglašena neustavnom 13. februara ove godine, usljed direktnog kršenja Aneksa četiri Dejtonskog sporazuma, kojim se predviđa da sva legislativa u BiH mora proći odobrenje Parlamentarne skupštine.
Vijest prenosi ATV.
