Inflacija u BiH: Najveći rast cijena u sektoru usluga od pet odsto
Inflatorni udari i dalje su prisutni na domaćem tržištu, a prema podacima Centralne banke BiH, najveći rast cijena u sektoru usluga dostigao je pet odsto. Bazna stopa inflacije u prvom polugodištu ove godine iznosila je 4,42 odsto.
Kako se navodi, domaća ekonomija je uvozno orijentisana, pa je samim tim podložnija inflatornim pritiscima koji dolaze iz okruženja. Svjetska previranja i preslagivanja na globalnom tržištu dodatno utiču na kretanje cijena.
Unutrašnja tražnja podstiče rast
Ekonomista Saša Stevanović objašnjava da inflaciju podgrijava i unutrašnja tražnja, budući da su državne politike usmjerene na rast plata i penzija, što podiže agregatnu tražnju. Ipak, kako ističe, inflacija bi postojala i bez toga, jer je imaju i zemlje koje ne vode toliko izraženu politiku rasta dohotka.
U Republici Srpskoj su, prema podacima Zavoda za statistiku, cijene proizvoda i usluga u junu bile niže za 1,2 odsto u odnosu na maj, dok su na godišnjem nivou porasle za 4,5 odsto. Inflacija je podigla cijene u 10 od 12 odjeljaka proizvoda i usluga.
Najveći skok u saobraćaju
Ognjen Ignjić, stručni saradnik za međunarodne projekte i saradnju u Zavodu za statistiku Republike Srpske, navodi da je najveći rast zabilježen u odjeljku prevoz i iznosi 18 odsto, što je primarno posljedica dešavanja na Bliskom istoku. U kategoriji goriva i maziva zabilježen je rast od 30 odsto.
Najveći pad cijena, od 4,5 odsto, zabilježen je u odjeljku obuće i odjeće, dok je odjeljak hrane i bezalkoholnih pića zabilježio rast od 1,3 odsto.
Građani osjećaju poskupljenja
Građani ističu da inflacija kontinuirano smanjuje vrijednost novca. Mnogi kažu da se za 50 maraka danas može kupiti znatno manje nego prije nekoliko godina, posebno u marketima i ugostiteljskom sektoru.
Iz Udruženja za zaštitu potrošača upozoravaju na „lov u mutnom“ pojedinih trgovaca i proizvođača koji unaprijed uračunavaju očekivanu inflaciju u cijene. Jovan Vasilić iz bijeljinskog Udruženja za zaštitu potrošača Zvono ističe da cijene goriva variraju svakodnevno, dok namirnice, po svemu sudeći, prate svoju logiku, kao da je riječ o paralelnom svijetu.
Sindikat traži širi spisak ograničenih marži
U Savezu sindikata Republike Srpske smatraju da je rješenje u aktivnim mjerama i redovnom usklađivanju plata. Sekretar Saveza sindikata Republike Srpske Danko Ružičić kaže da traže da se u korpu proizvoda s ograničenim maržama uvrste i meso, potrepštine za bebe, pelene i dječija hrana.
Republika Srpska se, iako nema mehanizme da u potpunosti zaustavi inflaciju, aktivno bori sa njenim posljedicama, između ostalog ograničavanjem marži, podsticajima i subvencijama privredi.
