Toplotni talasi udaraju na evropsku privredu
Rekordne vrućine, suše i požari tokom ljeta 2026. godine udaraju na evropsku privredu, a ne radi se više samo o ekološkom problemu. Ekstremne temperature sve više otežavaju proizvodnju struje, riječni saobraćaj, poljoprivredu, turizam i javno zdravstvo, pa se posljedice već vide u ekonomskim pokazateljima.
Udar na riječni saobraćaj i energetiku
Najteže su pogođeni Rajna i Dunav – nizak vodostaj značajno ograničava teretni saobraćaj na te dvije rijeke. Pojedine nuklearne elektrane morale su smanjiti ili potpuno obustaviti proizvodnju zbog problema sa hlađenjem, dok su procjene prinosa kukuruza i suncokreta već smanjene zbog ekstremnih vremenskih uslova.
Allianz i ING o gubicima za BDP
Allianz procjenjuje da je junski toplotni talas, koji je trajao dvije sedmice, mogao smanjiti evropski BDP za oko 0,3 procentna poena. ING, s druge strane, upozorava da bi problemi u plovidbi Rajnom mogli umanjiti ovogodišnji njemački BDP za približno isti iznos.
Južna Evropa i pritisak na budžete
Naročito zabrinjava situacija u južnoj Evropi. Sve češće temperature oko 40 i više stepeni mogle bi promijeniti tradicionalnu turističku sezonu, smanjiti poljoprivrednu proizvodnju i dodatno povećati cijene hrane. Španija, Francuska i Italija mogle bi biti među ekonomski najizloženijim zemljama.
Ekstremno vrijeme pritom smanjuje poreske prihode, a povećava rashode za gašenje požara, sanaciju štete i prilagođavanje infrastrukture. To je poseban teret za države koje već imaju visok javni dug i velike potrebe za ulaganjima u odbranu i energetsku tranziciju.
Dugoročni račun klimatskih promjena
Ekonomisti upozoravaju da puni račun ovogodišnjih ekstrema neće biti vidljiv odmah. Šteta se godinama može prenositi kroz slabiju produktivnost, niže investicije, skuplju hranu i energiju te veće zaduživanje. Zato bi klimatske promjene mogle postati jedan od ključnih dugoročnih izazova za evropski privredni rast, zaključuje Independent.
