Inspektorat Srpske: 78.000 KM kazni za neregistrovanu online prodaju
Republička uprava za inspekcijske poslove ove godine izrekla je ukupno 78.000 KM kazni za neregistrovanu online prodaju putem interneta i društvenih mreža. Tokom 109 kontrola fizičkih lica koja su oglašavala prodaju proizvoda i usluga, u 31 slučaju utvrđeno je da djelatnost obavljaju bez registracije, saopšteno je iz Inspektorata Srpske.
Uz novčane kazne, ovim licima izrečena je i mjera zabrane obavljanja djelatnosti. Prošle godine inspektori su sproveli više od 300 ciljanih kontrola, a u 172 slučaja izrečena je mjera zabrane obavljanja neregistrovane djelatnosti, uz kazne od 335.000 KM.
Neregistrovane djelatnosti u fokusu
Neregistrovan rad zabilježen je u više djelatnosti, među kojima su frizersko-kozmetičke usluge, prodaja odjeće, obuće i tehničke robe, proizvodnja namještaja, stolarije i betonske galanterije, izdavanje smještaja, popravka i održavanje motornih vozila, te usluge fotografisanja.
Rizici kupovine preko društvenih mreža
Kako su pojasnili iz Inspektorata, Zakon o trgovini Republike Srpske prepoznaje elektronsku trgovinu kao vid prodaje na daljinu, uključujući i prodaju putem društvenih mreža, ali takvu trgovinu može organizovati samo registrovani trgovac. Zbog jednostavnih procedura otvaranja naloga na društvenim mrežama, pojedinci su počeli da ih zloupotrebljavaju za neregistrovan rad.
Na profilima koji nelegalno nude proizvode najčešće se ne mogu pronaći podaci o odgovornom licu, adresi poslovnice niti broj JIB-a iz Poreske uprave. Ovakva kupovina građane izlaže velikom potrošačkom riziku – upitni su porijeklo, ispravnost i kvalitet proizvoda ili usluge, a u slučaju oštećenja zdravlja ili materijalne štete potrošači nemaju račun kao materijalni dokaz da su nešto kupili od konkretnog lica.
Dodatni rizik je i to što lice koje stoji iza profila ne mora boraviti u Republici Srpskoj ili BiH, što dodatno otežava identifikaciju. Građanima se preporučuje da biraju provjerene i renomirane prodavce i da prije kupovine provjere jesu li javno istaknuti svi podaci o trgovcu i proizvodu. Trgovac je dužan da objavi ime i adresu, podatke o proizvodu ili usluzi, njihove glavne karakteristike, konačnu cijenu sa PDV-om, troškove dostave, način plaćanja te način i rok isporuke.
Kontrole i apel na legalizaciju
Kontrole neregistrovanog rada organizuju se na osnovu godišnjeg plana, ali i po predstavkama građana, informacijama drugih organa i saznanjima do kojih inspektori dolaze na terenu, direktnim uvidom u oglasne stranice i društvene mreže. Zakonom o inspekcijama omogućeno je inspektorima da se predstave kao korisnik usluge ili kupac robe radi prikupljanja dokaza o neregistrovanom radu.
Zbog aktuelnih okolnosti, ove godine fokus je više na kontroli formiranja cijena, ali se kontrole neregistrovanog rada nastavljaju. Cilj inspekcije je registracija i legalizacija subjekata, odnosno uvođenje njihovog poslovanja u zakonske okvire.
Fizička lica koja obavljaju neregistrovane djelatnosti pozvana su da ne čekaju dolazak inspektora, već da samostalno pokrenu proceduru legalizacije. Građani su, istovremeno, pozvani da izbjegavaju angažovanje neregistrovanih lica i da se informišu s kim dogovaraju usluge ili od koga kupuju proizvode, jer na taj način mogu doprinijeti suzbijanju sive ekonomije.
