Epidemija HIV-a na Fidžiju: Zbog širenja zaraze proglašena nacionalna kriza
Vlasti na Fidžiju proglasile su nacionalnu krizu nakon što se epidemija HIV-a naglo rasplamsala u ovoj pacifičkoj državi, a tamošnji zdravstveni zvaničnici upozoravaju da je talas novih infekcija direktno povezan sa porastom upotrebe narkotika koji se unose intravenozno, objavio je „Njujork tajms“.
Ova ostrvska zemlja u Tihom okeanu, u kojoj živi manje od milion stanovnika, evidentirala je više od 2.000 novootkrivenih slučajeva HIV-a tokom 2025. godine. Prema zvaničnim podacima vlade Fidžija, to predstavlja čak šesnaestostruki skok u poređenju sa 2019. godinom. Procjene nadležnih ukazuju na to da je virusom koji prouzrokuje sidu trenutno inficirana otprilike svaka šezdeseta odrasla osoba u državi. U Programu Ujedinjenih nacija za HIV i sidu (UNAIDS) ističu da je riječ o jednom od najbržih zabilježenih porasta broja novozaraženih na globalnom nivou.
Strah od širenja infekcije širom južnog Pacifika
Izvršna direktorka UNAIDS-a Vini Bijanjima naglasila je da situacija na Fidžiju predstavlja opomenu za cijeli svijet da borba protiv side još uvijek nije okončana. Stručnjaci istovremeno navode da se virus ne zadržava samo u specifičnim društvenim grupama ili izolovanim regijama, već zahvata širu populaciju. Kako Fidži važi za glavno regionalno čvorište privrede, turizma i saobraćaja, postoji velika bojazan da bi se posljedice mogle preliti i na ostale zemlje u južnom Pacifiku.
Direktor regionalnih timova za podršku UNAIDS-a za Aziju i Pacifik, Centralnu Aziju i istočnu Evropu Eamon Marfi naveo je da je intenzivna povezanost među ostrvima mogla ubrzati širenje. On je objasnio da je dotok narkotika tokom pandemije koronavirusa dodatno podstakao ranije prisutnu, ali tada znatno manju epidemiju na ovim prostorima.
Narkotici i opasne prakse kao uzrok zaraze
Izvještaj Ujedinjenih nacija iz 2024. godine ukazao je na to da su se pacifička ostrva, uključujući Fidži, našla na ključnim krijumčarskim rutama. Iako metamfetamin i kokain preko ovih teritorija putuju prevashodno ka Australiji i Novom Zelandu, lokalna ostrvska tržišta postala su i krajnja odredišta za preprodaju droge. Upravo se zloupotreba psihoaktivnih supstanci smatra glavnim pokretačem zdravstvene krize.
Zajednički izvještaj Svjetske zdravstvene organizacije (SZO) i Razvojnog programa UN iz decembra potvrdio je da je skoro polovina zaraženih pacijenata, za koje su postojali podaci o načinu transmisije, uzimala drogu putem igle, pri čemu dominira kristalni metamfetamin. Dodatnu opasnost stvara i pojava poznata kao „bluetoothing“, odnosno postupak u kojem zavisnici jedni drugima ubrizgavaju krv kako bi jeftinije postigli opojni efekat, što drastično ubrzava širenje virusa.
Posljedice po najmlađe i odgovor nadležnih
Marfi je podsjetio da je Fidži nekada bio praktično van mape kada se radi o ovom virusu, dok su danas najteže pogođeni mladi muškarci. Zabilježen je i zabrinjavajući rast smrtnosti među novorođenčadi i djecom koju su rodile zaražene majke. Tokom 2025. godine rođeno je 59 beba sa HIV-om, od kojih je 18 preminulo prije navršene prve godine života.
Iako je epidemija zvanično proglašena još u januaru 2025. godine, ministar zdravlja Fidžija Atonio Lalabalavu istakao je da dosadašnje mjere više nisu adekvatne za obuzdavanje stanja, prenosi Srpskainfo. Zbog toga je vlada pokrenula sveobuhvatan plan koji podrazumijeva besplatna testiranja, širenje terapija i preventivnih programa, kao i projekte zamjene iskorištenih igala i špriceva sterilnim priborom kako bi se smanjila šteta.
