Brisel predlaže ukidanje mjera protiv Mađarske i isplatu 4,2 milijarde evra
Evropska komisija predložila je u srijedu ukidanje mjera protiv Mađarske koje su ranije uvedene zbog zabrinutosti u vezi sa vladavinom prava. Ovim potezom otvara se mogućnost za deblokadu 4,2 milijarde evra iz kohezionih fondova, kao i za ponovno ostvarivanje potpunog pristupa evropskim obrazovnim i naučnim programima Erasmus+ i Horizon Evrope.
Ispunjeni uslovi i otklonjene nepravilnosti
Da bi ovaj prijedlog stupio na snagu, neophodno je da ga zvanično potvrdi Savjet EU. Odluka Evropske komisije uslijedila je nakon detaljne analize reformskih poteza i korektivnih mjera koje su mađarske vlasti predočile 9. septembra, navedeno je u zvaničnom saopštenju.
Prema ocjeni Komisije, zvanična Budimpešta je uspjela da otkloni ranije zabilježene manjkavosti koje su se odnosile na oblast javnih nabavki, zaštitne mehanizme protiv korupcije, sprečavanje sukoba interesa, kao i na efikasnije postupanje tužilaštva.
Ukoliko Savjet usvoji dostavljeni prijedlog, ponovo će biti aktivirano 4,2 milijarde evra prethodno zamrznutih budžetskih sredstava u sklopu kohezione politike. Time će studentima i naučnim radnicima sa mađarskih univerziteta kojima upravljaju fondovi od javnog interesa ponovo biti omogućen nesmetan pristup programima Erasmus+ i Horizon Evrope.
Pozitivna ocjena reformskih koraka
Predsjednica Evropske komisije Ursula von der Leyen naglasila je da je Mađarska preduzela konkretne korake u cilju jačanja vladavine prava i očuvanja finansijskih interesa Evropske unije. Ona je tom prilikom izrazila zadovoljstvo što će ova zemlja ponovo moći u potpunosti da koristi mogućnosti koje stvara Unija.
Razlozi uvođenja restrikcija 2022. godine
Evropski savjet je restriktivne mjere prema Mađarskoj usvojio tokom 2022. godine, postupajući po inicijativi čiji je cilj bio zaštita zajedničkog budžeta od onoga što su institucije EU označile kao kršenje principa vladavine prava.
Tadašnji paket sankcija podrazumijevao je suspenziju 55 odsto budžetskih obaveza unutar tri programa kohezione politike za budžetski period od 2021. do 2027. godine. Takođe, Savjet EU je zabranio Komisiji sklapanje novih pravnih obaveza sa mađarskim fondovima od javnog interesa i subjektima kojima oni upravljaju u sklopu programa pod direktnim ili indirektnim upravljanjem, što je uključivalo Erasmus+ i Horizon Evrope.
