Zastava Republike Srpske ponosno razvijena na vrhu Kajmakčalana
Na planinskom vrhu Kajmakčalan, na nadmorskoj visini od 2.521 metar, razvijena je zastava Republike Srpske povodom obilježavanja 110 godina od istorijske Kajmakčalanske bitke i 108 godina od proboja Solunskog fronta. Ovom svečanom činu prethodio je vjerski obred tokom kojeg su osveštana zvona na Crkvi Svetog Petra, te služen parastos stradalim srpskim junacima.
Počast herojima i polaganje vijenaca
Počast slavnim precima odata je u spomen-kapeli i na spomen-kosturnici, koje je 1929. godine podigao kralj Aleksandar Prvi Karađorđević u znak trajnog sjećanja na poginule ratnike. U ime Skupštine Srbije vijenac je položio Dušan Marić, predsjednik Parlamentarnog foruma Srbije i Republike Srpske, dok je delegaciju Vlade Srbije predvodila ministar Milica Đurđević Stamenkovski.
Svečanom obilježavanju prisustvovali su i ministar u Vladi Sjeverne Makedonije Ivan Stoilković, ambasador Srbije u Grčkoj Nikola Nedeljković, kao i predstavnici Ambasade Srbije u Skoplju. Među okupljenima su bili i pripadnici Vojske Srbije, sveštenstvo Srpske pravoslavne crkve, te brojni članovi patriotskih udruženja iz Srbije, Crne Gore i Sjeverne Makedonije.
Epska pobjeda na surovom masivu
Kajmakčalanska bitka vođena je od 12. do 30. septembra 1916. godine i predstavlja jednu od najvažnijih vojnih operacija na Solunskom frontu tokom Prvog svjetskog rata. Ova velika ofanziva označila je prvu veliku pobjedu srpskih snaga poslije teškog povlačenja preko Albanije i perioda oporavka na ostrvu Krf.
Žestoki okršaji odigravali su se na surovom planinskom masivu Nidže, na ekstremnim visinama većim od 2.500 metara. Srpski vojnici jurišali su na dobro utvrđene linije bugarskih i njemačkih jedinica, koje su ovo strateško uporište nazivale Borisov grad i smatrale ga potpuno neosvojivim bedemom.
Visoka cijena otvaranja Kapije slobode
Zbog činjenice da su srpski ratnici osvajanjem ovog vrha ponovo stupili na okupirano tlo svoje domovine, ta tačka nazvana je „Kapija slobode“. Glavni teret višesedmičnih juriša i borbi prsa u prsa ponijela je Drinska divizija, ojačana dijelovima Dunavske divizije i dobrovoljcima kojima je komandovao vojvoda Vuk.
Pobjeda je plaćena izuzetno visokom cijenom, jer je iz stroja izbačeno više od 30.000 srpskih vojnika, dok su život položila 4.643 borca. Uspješan proboj omogućio je dalje napredovanje savezničkih formacija i oslobođenje Bitolja u novembru 1916. godine, prenijela je Srna. Na samom vrhu nalazi se spomen-kapela u kojoj je, po njegovoj želji, pohranjeno i srce velikog prijatelja srpskog naroda, doktora Arčibalda Rajsa.
