Karan: Pravo na samoopredjeljenje utkano u ustavne temelje Srpske
Povodom obilježavanja tri i po decenije rada najvišeg zakonodavnog tijela, predsjednik Republike Srpske Siniša Karan poručio je da pravo na samoopredjeljenje za srpski narod predstavlja trajnu ustavnu budućnost i istorijsku tekovinu, a nikako prevaziđenu krilaticu. U autorskom tekstu za Medijski sistem Republike Srpske – SRNA, on je naglasio da je formiranje Skupštine srpskog naroda u BiH u oktobru 1991. godine bilo legitiman čin samoodbrane i odgovor na pokušaje preglasavanja i poništavanja političkih prava konstitutivnog naroda.
Međunarodno i ustavno utemeljenje
Karan je podsjetio da je težnja naroda ka slobodnom odlučivanju o sopstvenoj sudbini prepoznata u ključnim međunarodnim dokumentima još od Rezolucije Londonskog kongresa iz 1896. godine, preko Povelje Ujedinjenih nacija iz 1945, pa sve do paktova Generalne skupštine i Savjeta bezbjednosti UN usvojenih 1976. godine. Takođe, on je skrenuo pažnju na činjenicu da je i Ustav SFRJ iz 1974. godine u svojim temeljnim načelima izričito garantovao to isto pravo svim narodima tadašnje federacije.
Pravno zaokruživanje državnosti
Prema njegovim riječima, stvaranje institucija teklo je kroz jasan i neoboriv pravno-politički slijed. Nakon formiranja Skupštine 24. oktobra 1991. godine, uslijedio je novembarski plebiscit na kojem su se građani izjasnili za ostanak u zajedničkoj državi. Potom je 9. januara 1992. usvojena Deklaracija o proglašenju Republike srpskog naroda BiH, dok je ustavni okvir definisan donošenjem Ustava i Ustavnog zakona 28. februara iste godine, da bi konačno ime Republika Srpska dobila zvaničnom deklaracijom 12. avgusta 1992. godine.
Predsjednik Srpske je naglasio da je Republika Srpska u mirovne pregovore u Dejtonu 1995. godine stupila kao potpuno funkcionalna država sa zaokruženom zakonodavnom, izvršnom i sudskom vlašću, teritorijom i sopstvenim ustavom, dok je Dejtonski sporazum poslužio isključivo kao međunarodno-pravna potvrda tog statusa u okviru složene državne zajednice.
Bedem za očuvanje ustavnog poretka
Govoreći o ulozi parlamenta, Karan je podvukao da Narodna skupština Republike Srpske nadilazi klasične zakonodavne okvire jer služi kao ključni čuvar ustavnog poretka, kako Srpske tako i cjelokupne Bosne i Hercegovine. Uprkos dugogodišnjim pritiscima i nastojanjima da se njene nadležnosti umanje, republički parlament ostaje nepokolebljiv oslonac u zaštiti dostojanstva, prava i opstanka naroda, zaključio je Karan.
