Stvaralaštvo Lordana Zafranovića predstavljeno u Beogradu
Na ovogodišnjem Međunarodnom sajmu knjiga u Beogradu publici je predstavljeno obimno stvaralaštvo Lordana Zafranovića, uz poseban naglasak na njegovo najnovije kinematografsko ostvarenje „Zlatni rez `42: Djeca Kozare“ i publicističko djelo „Anatomija zla“. Poznati režiser boravi u prijestonici Srbije kao specijalni gost 69. izdanja ove sajamske manifestacije, koja se ove godine odvija pod motom „Riječi grade svijet“.
Suočavanje sa istorijskim zločinima i traženje oprosta
Tokom programa posvećenog kulturi sjećanja, Zafranović je naglasio da je kroz svoj rad nastojao podstaći suočavanje sa teškim istorijskim zločinima kako se oni u budućnosti nikada ne bi ponovili. Govoreći o filmu koji prikazuje patnju srpskih mališana u ustaškom logoru Jasenovac, režiser je naveo da je ovim djelom želio da zatraži oprost u ime sopstvenog naroda koji je odgovoran za počinjena zvjerstva, poredeći svoj gest sa istorijskim činom Vilija Branta u Varšavi.
On je podsjetio da je dugo proučavao ustaški teror i razmjere jasenovačkog zla, istakavši da nema moralno pravo da govori o tuđim zlodjelima dok se prethodno ne osvrne na zločine koje su počinili pripadnici njegovog naroda. Autor je ukazao i na to da se u sam stvaralački proces niko nije uplitao, te da je realizacija ovog ostvarenja predstavljala ogroman izazov, dodajući da je film namijenjen publici u Hrvatskoj, ali i stradalom srpskom narodu, naročito sa prostora Kozare i Banjaluke. Takođe je napomenuo da dio zvanica zbog političkih okolnosti nije prisustvovao beogradskoj premijeri, ali da su prisutni jasno prepoznali poruku i uloženu energiju.
Katarza za srpski i hrvatski narod
O značaju ovog filmskog projekta u sajamskoj sali „Ivo Andrić“ govorio je i filmolog Božidar Zečević. On je ocijenio da ostvarenje donosi neophodno pročišćenje za oba naroda, ali i za čitavu Evropu. Prema Zečevićevim riječima, za srpski narod ovaj film označava prekid dugogodišnjeg ćutanja o najvećem zlu u istoriji koje ga je zadesilo u Jasenovcu, dok za hrvatski narod predstavlja suočavanje sa bolnom istinom, priznanje učešća u likvidaciji milion ljudi i priliku za skidanje teškog istorijskog tereta.
Istraživanje korijena zla u novoj knjizi
Pored filma, posjetiocima je približena i Zafranovićeva knjiga „Anatomija zla“, koja se naslanja na autorova višedecenijska istraživanja ustaških zločina u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj. Ovo djelo analizira mehanizme nastanka zla kroz istorijske epohe i postavlja pitanje na šta je sve čovjek spreman kada nasilje, ideologija i ekstremni nacionalizam postanu opšteprihvaćene društvene norme.
