Inflacija u BiH šest posto, plate u RS realno veće 4,6 posto
Inflacija u BiH u septembru je na godišnjem nivou iznosila šest posto, dok je prosječna neto plata u Republici Srpskoj nominalno porasla 10,9 posto, ali realno, kada se odbije rast cijena, tek 4,6 posto. Podaci su to Agencije za statistiku BiH objavljeni 27. oktobra i Republičkog zavoda za statistiku RS, a pokazuju da plate i dalje rastu brže od cijena, ali da je ta prednost mala.
Na mjesečnom nivou potrošačke cijene u BiH u septembru su bile 1,2 posto više nego u augustu. Rast od šest posto na godišnjem nivou nije ujednačen – pojedine grupe proizvoda poskupile su znatno iznad prosjeka, dok su druge pojeftinile.
Prevoz i energenti vuku inflaciju naviše
Najveći skok zabilježen je kod prevoza, koji je u odnosu na septembar 2025. godine skuplji 27,6 posto. Slijedi stanovanje, voda, struja, plin i ostali energenti sa rastom od 12,7 posto, zatim zdravstvo sa 5,8 posto, dok su restorani i hoteli poskupili 4,3 posto.
Sa druge strane, hrana i bezalkoholna pića praktično su ostali na prošlogodišnjem nivou, uz pad od 0,1 posto, a odjeća i obuća pojeftinili su 6,9 posto. Prema podacima Federalnog zavoda za statistiku, u Federaciji BiH cijene su u septembru porasle 1,4 posto u odnosu na august i 5,7 posto u odnosu na isti mjesec prošle godine.
Centralna banka: domaći pritisci ne popuštaju
Centralna banka BiH procjenjuje da je bazna inflacija, iz koje su isključene cijene koje najviše osciliraju, u prvih devet mjeseci iznosila 4,33 posto, dok je rast cijena usluga dostigao 4,59 posto. Obje mjere nalaze se blizu prošlogodišnjih vrijednosti, što prema CBBiH ukazuje da pritisci na cijene koji dolaze iz domaće ekonomije ne slabe. Ukupan rast cijena ipak najviše podstiču vanjski faktori, prije svega skuplja energija na svjetskom tržištu koja se prenosi na domaće cijene.
Prosječna plata u RS 1.727 KM
Republički zavod za statistiku RS objavio je da je prosječna neto plata u septembru iznosila 1.727 KM, a bruto 2.668 KM. U poređenju sa augustom neto plata je nominalno veća 1,9 posto, a realno 0,9 posto.
Razlike među djelatnostima ostaju velike. Najbolje su plaćeni radnici u stručnim, naučnim i tehničkim djelatnostima, sa prosjekom od 2.242 KM, a najmanje u ugostiteljstvu, 1.310 KM.
Za Federaciju BiH najnoviji dostupni podatak odnosi se na august, kada je prosječna neto plata iznosila 1.708 KM. Na nivou cijele BiH prosječna neto plata za august bila je 1.701 KM, što je nominalno 7,7 posto više nego u augustu 2025. godine, a realno 2,7 posto. U odnosu na juli prosječna plata u BiH nominalno je pala 1,8 posto.
Prosjek, međutim, ne prikazuje cijelu sliku. Prevoz i energenti poskupjeli su znatno brže od plata, pa domaćinstva koja veći dio budžeta troše na gorivo i režije poskupljenja osjećaju drugačije od onih kojima najviše novca odlazi na hranu i odjeću.
Potrošnja raste uprkos poskupljenjima
I pored rasta cijena, potrošnja ne opada. Promet u trgovini na malo u BiH u septembru bio je realno 17,9 posto veći nego u septembru 2025. godine, a nominalno 18,8 posto, prema preliminarnim podacima Agencije za statistiku BiH od 30. oktobra. U odnosu na august promet je realno porastao 3,4 posto.
