Pristupni pregovori na čekanju dok Evropska unija obilježava 33 godine
Evropska unija obilježava 33 godine od svog zvaničnog osnivanja i stupanja na snagu Ugovora iz Maastrichta 1993. godine, dok su za Bosnu i Hercegovinu formalni pristupni pregovori i dalje na čekanju, uprkos ranije donesenoj odluci o njihovom otvaranju.
Put od dvanaest do dvadeset sedam članica
Evropska zajednica je od nekadašnjih 12 država potpisnica osnivačkog ugovora tokom prethodnih decenija narasla na savez od 27 članica, čime je postala jedan od vodećih ekonomskih i političkih blokova u svijetu. Sa druge strane, proces integracije Bosne i Hercegovine počeo je potpisivanjem Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju 2008. godine, nakon čega je zahtjev za članstvo upućen 2016. godine.
Kandidatski status Bosni i Hercegovini dodijeljen je u decembru 2022. godine, a potom je Evropski savjet u martu 2024. godine donio odluku o otvaranju pregovora. Ipak, taj politički zaključak još uvijek nije ozvaničen prvim praktičnim korakom u pregovaračkom procesu.
Reforme u pravosuđu i imenovanje pregovarača
Pred domaćim vlastima stoji niz neispunjenih obaveza, među kojima se kao ključni uslovi izdvajaju usvajanje zakona o sudovima BiH i Visokom sudskom i tužilačkom savjetu, kao i postavljanje glavnog pregovarača sa Evropskom unijom. Značajnu prepreku predstavlja i političko usaglašavanje, bez kojeg nije moguće sprovesti neophodne zakonske i institucionalne reforme.
Šef Delegacije EU u BiH Luigi Soreca upozorio je ranije da je neophodno ubrzati reformske procese, sa posebnim naglaskom na pravosuđe. Iako su zabilježeni određeni rezultati u oblasti bezbjednosti granica i policijske saradnje, predstavnici Brisela zahtijevaju konkretnije pomake. Nakon oktobarskih izbora, evropski zvaničnici su apelovali na novoizabrane predstavnike vlasti da što prije konstituišu institucije i posvete se ispunjavanju postavljenih zadataka.
Opasnost od gubitka stotina miliona evra
Zastoj na putu ka članstvu povlači i direktne finansijske posljedice za zemlju. Prema raspoloživim podacima, BiH se suočava sa mogućim gubitkom 373 miliona evra evropske podrške do kraja tekuće godine, uzimajući u obzir da je prvobitno planirana pomoć već umanjena za 108 miliona evra.
Evropska komisija je u decembru 2025. godine dala zeleno svjetlo za Reformsku agendu BiH, čime je omogućeno korišćenje do 976,6 miliona evra pomoći, ali isplata novca nije bezuslovna i direktno zavisi od dinamike sprovođenja dogovorenih reformi. Građani su već dobili određene pogodnosti integracija, poput bezviznog putovanja unutar šengenskog prostora i učešća u pojedinim programima, ali punopravno članstvo ostaje nedostižno bez usvajanja zakona i konkretnih odluka.
