Događaji na današnji dan

1095. – Papa Urban II. sazvao koncil u Clermontu kako bi razgovarao o Prvom krstaškom pohodu na Svetu Zemlju.

1202. – Krstaši na poticaj mletačkog dužda Enrica Dandola osvojili, opljačkali i razorili Zadar.

1307. – Prema legendi, Viljem Tel (njem. Wilhelm Tell) je strijelom skinuo jabuku sa sinove glave.

1477. – Engleski štampar Vilijam Keksten izdao je u Vestminsteru prvu knjigu štampanu u Engleskoj na engleskom jeziku “The Dictes and Sayings of the Philosophers”.

1477. – Osnovan ruski grad Jekaterinburg.

1493. – Kristofor Kolumbo prvi put ugledao Portoriko na čiju će obalu pristati idući dan i nazvati je San Juan Batista.

1739. – Osmanlijskom carstvu su Beogradskim mirom, poslije 21 godine pod Austrijom, ponovo pripali Beograd i sve teritorije sjeverno od Zapadne Morave.

1865. – Priča Marka Twaina “The Celebrated Jumping Frog of Calaveras County” objavljena u New Yorku.

1903. – SAD su s Panamom potpisale ugovor kojim su dobile neograničeno pravo korišćenja Panamskog kanala. Godine 1979. postignut je sporazum da Panama dobije potpuni suverenitet nad kanalom 31. decembra 1999.

1905. – Danski princ Karlo postaje kralj Haakon VII. od Norveške.

1909. – Dva američka ratna broda su poslana u Nikaragvu nakon što je diktator José Santos Zelaya ubio 500.

1910. – U Meksiku je izbila seljačka revolucija čije su vođe bili Pančo Vilja i Emilijano Zapata. Tokom revolucije koja je trajala do 1917. poginulo je više od milion ljudi.

1918. – Latvija proglasila nezavisnost.

1918. – Belgijska armija je ušla u Brisel posle četiri godine njemačke okupacije u Prvom svjetskom ratu.

1926. – George Bernard Shaw odbija novac od Nobelove nagrade: “Mogu oprostiti Alfredu Nobelu što je izumio dinamit, ali samo je neprijatelj u ljudskoj formi mogao izumiti Nobelovu nagradu.”.

1928. – „Parobrod Vili“ (engl. Steamboat Willie), prvi animirani crtani film u kom se pojavio Miki Maus, prikazan u njujorškom bioskopu „Koloni teatar“.

1936. – Njemačka i Italija su priznale vladu generala Fransiska Franka u Španiji.

1941. – Prvi sukob četnika i partizana u Hrvatskoj. Zapravo se radilo o četničkom čišćenju vlastitih redova od komunista. Zbio se u Počitelju kod Gospića 18. i 19. studenog, dva mjeseca nakon četničke pobune 27. aprila 1941.

1943. – Drugi svjetski rat: 440 aviona britanskog Kraljevskog zrakoplovstva je bombardiralo Berlin, uzrokovavši minimalnu štetu.

1945. – Na prvim izborima u Bugarskoj posle Drugog svjetskog rata, koje je opozicija bojkotovala, pobijedio je Otečestveni front predvođen komunistima.

1959. – Premijera filma Ben Hur Williama Wylera u New Yorku.

1969. – Modul američkog vasionskog broda “Apolo 12” sa astronautima Čarlsom Konradom i Alenom Binom spustio se na Mesec. Bio je to drugi svemirski brod koji je dotakao mesečevo tlo.

1971. – Rock grupa Led Zeppelin objavljuje neimenovani album na kojem se nalaze rock klasici poput pjesama “Rock & Roll” i “Stairway to Heaven”.

1978. – Masovno samoubistvo sekte “People’s Temple” u Jonestownu (Gvajana) kojem je predvodnik bio Jim Jones; 913 mrtvih, uključujući 276 djece.

1982. – Duk Koo Kim neočekivano umire od ozljeda koje je pretrpio u bokserskom meču, nakon 14 rundi sa Rayjom Mancinijem. Posljedica toga bio je niz reformi u boksu.

1987. – 31 osoba je poginula u velikom požaru King’s Crossa – najprometnije postaje podzemne željeznice u Londonu.

1988. – Američki predsjednik Ronald Reagan potpisao zakon o smrtnoj kazni rasparčivačima droge.

1990. – Održani prvi Opšti izbori u SR Bosni i Hercegovini.

1991. – Mate Boban proglasio hrvatsku državu u zapadnoj Hercegovini pod imenom “Hrvatska zajednica Herceg-Bosna”, koja je kasnije, 28. augusta 1993. preimenovana u “Hrvatsku republiku”.

1991. – Sobranje Makedonije usvojilo Ustav koji je tu bivšu jugoslovensku republiku označio kao nezavisnu državu u postojećim administrativnim granicama. Od 120 poslanika za Ustav su glasala 92.

1993. – Lideri Južne Afrike, crnci i bijelci, odobrili su ustav kojim je označen kraj politike aparthejda u toj zemlji.

1996. – Požar u tunelu La Manche.

1998. – Alice McDermott dobila nagradu National Book Award za svoj roman “Charming Billy”.

1999. – Na samitu OEBS-a u Istanbulu usvojena je Povelja o evropskoj bezbjednosti kojom se sukobi unutar država smatraju legitimnim predmetom brige međunarodne zajednice.

2002. – Inspektori za nuklearno oružje UN-a, predvođeni Hansom Blixom stižu u Irak.

2003. – Haški tribunal objelodanio je optužnicu protiv bivše lidera Republike Srpske Krajine Milana Babića za zločine protiv čovječnosti nad hrvatskim civilima 1991-92. godine. Babić je priznao krivicu i 29. juna 2004. osuđen na 13 godina zatvora.

2003. – U Beogradu je održana posljednja sjednica koalicije Demokratske opozicije Srbije, koji je prestao da postoji nakon raspisivanja parlamentarnih izbora za 28. decembar te godine. DOS je došao na vlast u Srbiji posle pobjede na izborima 2000. kada je poražen bivši režim koji je oličavao haški optuženik Slobodan Milošević.

2004. – Rusija službeno ratificirala Protokol iz Kyota.

2004. – Češki predsjednik Vaclav Klaus potpisao je zakon kojim se nakon 140 godina ukida vojni rok, a od januara 2005. uvodi potpuno profesionalna vojska.

2006. – Britanski premijer Tony Blair, u intervjuu za TV Al Jazeera, priznao da je vojna intervencija u Iraku, koju je predvodio SAD, od samog početka bila greška.

2006. – U poplavama u provinciji Badgis (Afganistan) poginule su 53 osobe, a na desetine ljudi se vode nestalim.

2006. – U sarajevskom hotelu Aqua, Lejla Adrović iz Tuzle izabrana je za Miss BiH.

2006. – U okviru osmog Balkan Black Box festivala filma i kulture jugoistočne Evrope u Berlinu premijerno je prikazan dokumentarni film Zehrudina Isakovića “Povelja Kulina bana”.

Rođeni na današnji dan

9. – Rođen Vespazijan, rimski car.

1626. – Rođen Papa Urban VIII, osveštao je baziliku Svetog Petra u Rimu.

1647. – Rođen Pierre Bayle, francuski filozof.

1786. – Rođen Carl Maria von Weber, njemački kompozitor.

1787. – Rođen Louis-Jacques Daguerre, francuski pronalazač i fotograf.

1832. – Rođen Adolf Erik Nordenskiöld, švedski istraživač.

1836. – Rođen Sir William S. Gilbert, engleski dramatičar.

1836. – Rođen Cesare Lombroso, talijanski psihijatar i osnivač kriminologije.

1839. – Rođen August Kundt, njemački fizičar.

1860. – Rođen Ignac Jan Paderevski, poljski državnik, pijanista i kompozitor.

1870. – Rođen Dorothy Dix, pseudonim američke novinarke Elizabeth Meriwether Gilmer.

1874. – Rođen Clarence Day, američki književnik.

1877. – Rođen Artur Sesil Pigu, engleski ekonomista.

1882. – Rođen Jacques Maritain, francuski filozof.

1897. – Rođen Patrick Blackett, engleski liječnik.

1898. – Rođen Antun Branko Šimić, hrvatski pjesnik i esejist.

1901. – Rođen George Horace Gallup, američki sociolog-statističar.

1905. – Rođen Jovan Popović, književnik, pokretač i urednik “Književnih novina”.

1906. – Rođen Klaus Mann, njemački pisac.

1906. – Rođen George Wald, američki kemičar, dobitnik Nobelove nagrade za medicinu.

1907. – Rođen Compay Segundo, kubanski glazbenik (Buena Vista Social Club).

1908. – Rođena Žarka Ivasić, hrvatska katolička redovnica Družbe sestara milosrdnica svetog Vinka Paulskoga u Zagrebu.

1909. – Rođen Johnny Mercer, američki pjesnik.

1923. – Rođen Alan Shepard, astronaut.

1939. – Rođena Margaret Atwood, kanadska književnica.

1940. – Rođen Qaboos ibn Sa’id, omanski sultan.

1942. – Rođena Linda Evans (engl. Linda Evans), američka glumica (“Dinastija”).

1944. – Rođena Susan Sullivan, američka glumica (“Dharma i Greg”).

1946. – Rođen Alan Dean Foster, američki književnik.

1948. – Rođen Jack Tatum, igrač američkog fudbala.

1948. – Rođen Novica Simić, general-pukovnik Vojske Republike Srpske.

1953. – Rođen Alan Moore, engleski romanopisac i tvorac stripova.

1957. – Rođen Seán Mac Falls, irski pjesnik.

1958. – Rođen Mile Davidović, najuspešniji srpski slikar naive.

1960. – Rođena Kim Wilde, engleska pjevačica.

1962. – Rođen Kirk Li Hamet (engl. Kirk Lee Hammett), američki gitarist (Metallica).

1963. – Rođen Peter Schmeichel, danski fudbaler.

1966. – Rođen Jorge Camacho, španjolski pjesnik.

1966. – Rođen Zoran Savić, srpski i jugoslovenski košarkaš.

1968. – Rođen Oven Kaningam Vilson (engl. Owen Cunningham Wilson), američki glumac.

1969. – Rođen Sam Cassell, američki košarkaš.

1975. – Rođen Džejson Vilijams, američki košarkaš.

1978. – Rođen Damien Johnson, irski fudbaler.

1980. – Rođen Ivan Pelicoli, italijanski fudbaler.

1983. – Rođen Jon Johansen, norveški programer.

1985. – Rođena Alison Feliks, američka atletičarka.

Umrli na današnji dan

1664. – U lovu kod Čakovca poginuo hrvatski ban Nikola Zrinski.

1724. – Umro Bartolomeu de Gusmão, portugalski prirodoslovac.

1886. – Umro Chester A. Arthur, predsjednik SAD-a.

1889. – Umro William Allingham, irski književnik.

1922. – Umro Marcel Proust, francuski književnik.

1941. – Umro Walther Nernst, njemački kemičar, Nobelovac.

1952. – Umro Paul Eluard, francuski pjesnik.

1956. – Umro Dobrica Milutinović, srpski glumac.

1962. – Umro Niels Bohr, danski fizičar, Nobelovac.

1967. – Umro Luis Somoza Debayle, nikaragvanski predsjednik.

1977. – Umro Kurt von Schuschnigg, austrijski političar i državni kancelar u periodu 1934-1938.

1978. – Ubio se Jim Jones, vođa kulta.

1986. – Umrla Gia Carangi, američka manekenka.

1986. – Umro Kosta Nađ, general, španski borac, narodni heroj.

1991. – Umro Gustáv Husák, čehoslovački predsjednik.

1993. – Umro Ante Lambaša, utemeljivač jugoslovenskog plivanja i vaterpola.

1999. – Umro Paul Bowles, američki romanopisac.

2001. – Umrla Ela Peroci, slovenska književnica.

2002. – Umro Džejms Kobern (engl. James Coburn), američki glumac.

2003. – Umro Michael Kamen, američki kompozitor.

2003. – Umro Radivoje Vican Vicanović, fotoreporter.

2011. – Umro Dušan Popović, vaterpolista, reprezentativac.

2017. – Umro Naim Süleymanoglu, turski dizač tegova.

Sveci pravoslavne crkve na današnji dan

– Prepodobnomučenici Galaktion i Epistima.

– Sveti apostoli Patrov, Erma, Lin, Gaj i Filolog.

– Sveti Jona, arhiepiskop novgorodski