Vatreni oblaci prijete Evropi: Pirokumulonimbus otežava gašenje požara
Dok se Francuska i Španija bore s razornim šumskim požarima, stručnjaci upozoravaju na novu opasnost – pirokumulonimbus, poznatiji kao „vatreni oblak“. Vatreni oblaci prijete Evropi i mogli bi dodatno otežati ionako tešku situaciju za vatrogasce. Ovaj fenomen, koji nastaje direktno iz velikih požara, stvara sopstvene vremenske sisteme i predstavlja jedan od najopasnijih oblika prirodnih nepogoda.
Šta je vatreni oblak?
Pirokumulonimbus, skraćeno pyroCb, zapravo je ogromna grmljavinska oluja koja se formira unutar stuba dima iz šumskog požara. Kada požar oslobodi veliku količinu energije i toplote, stub dima se podiže visoko u atmosferu, gdje se hladi zbog nižeg pritiska. Vlaga se tada kondenzuje i stvara oblak koji može proizvesti munje i snažne vjetrove. Prema riječima Rika Mekreja, vanrednog profesora sa Univerziteta Novi Južni Vels (UNSW), ovi sistemi zahvataju oko 10.000 kubnih kilometara atmosfere i imaju ogroman uticaj na okolinu. NASA je takve oblake opisala kao „zmajeve koji bljuju vatru“.
Zašto su opasni?
Kada se formira, pirokumulonimbus stvara snažne vjetrove koji ubrzavaju širenje požara na tlu i čine njegovo kretanje nepredvidivim. To stvara izuzetno opasne uslove za vatrogasce, koji se suočavaju s brzim promjenama smjera vatre. Osim toga, oblak može izazvati munje koje pale nove požare na udaljenim mjestima, dodatno komplikujući gašenje. Mekrej, koji je tri decenije vodio protivpožarne operacije, ističe da pojava ovog fenomena potvrđuje da je požar veoma opasan i da su masovne evakuacije bile neophodne.
Sve češća pojava u Evropi
Australija se s vatrenim oblacima susreće od početka vijeka, a stručnjaci primjećuju da su sve učestaliji. Zabilježeni su i tokom velikih požara u Kaliforniji 2022. godine. Za Francusku bi ovo mogao biti prvi zvanično zabilježen slučaj pyroCb-a, ako se sumnje potvrde. Mekrej napominje da je pitanje hoće li se novi oblaci pojaviti u narednim danima, s obzirom na toplotne talase koji zahvataju region.
Klimatske promjene kao okidač
Klimatske promjene stvaraju sve povoljnije uslove za velike požare širom svijeta, čime se povećava i vjerovatnoća nastanka pirokumulonimbusa. Mekrej naglašava da se ne radi samo o povišenoj temperaturi, već o potpunim klimatskim promjenama koje mijenjaju atmosferu i vremenske prilike pri tlu. Prognostičari upozoravaju da bi Francusku od utorka mogao zahvatiti novi toplotni talas s temperaturama do 40 stepeni Celzijusovih, dok se ogromna masa toplog vazduha premješta iz Češke. Ovi uslovi dodatno pogoduju nastanku vatrenih oblaka, koji bi mogli postati redovna pojava u Evropi.
Izvor: Glas Srpske
