EEA: Vrućina i suša mogu učiniti dijelove Evrope nepogodnim za agrar
Izvršna direktorka Evropske agencije za zaštitu životne sredine (EEA) Lena Ila-Mononen upozorila je da bi klimatske promjene mogle suštinski izmijeniti poljoprivredu u pojedinim dijelovima Evrope, pri čemu pojedine kulture neće više moći da opstanu u najsušnijim područjima Mediterana.
Ona je u razgovoru za Juropian njus rum (ENR) istakla da suše na evropskom kontinentu sve više testiraju političke vremenske horizonte, te da, kako rijeke presušuju, prognoze prinosa slabe, a pritisak izazvan nedostatkom vode širi se i van Mediterana. Odlaganje prilagođavanja, kako je naglasila, vlade će u narednim decenijama suočiti s većim troškovima i manjim brojem opcija.
Najugroženiji mediteranski pojas
Prema njenim riječima, pojedini usjevi više neće uspijevati, naročito u najsušnijim dijelovima južne Evrope i Mediterana. Intenzivnije navodnjavanje, dodaje, ne bi nužno bilo rješenje zbog moguće nestašice vode, tako da bi zemljište koje se danas koristi za poljoprivredu u nekim evropskim regionima moglo postati nepogodno za tu namjenu.
Ila-Mononen je ocijenila da je proteklo ljeto pružilo najjasniju sliku izazova s kojima se Evropa suočava, jer su teške suše poremetile poljoprivredu, transport, pa čak i energetsku infrastrukturu. Intenzivni toplotni talasi u brojnim dijelovima kontinenta ostavili su ogromne posljedice na infrastrukturu, zdravlje i dobrobit građana, a žetva je kasnila i bila je manja, što bi tokom zime moglo dovesti i do problema sa sigurnošću hrane.
Širenje suše van tradicionalnih zona
Direktorka EEA smatra da se posljedice sve više šire izvan tradicionalno sušnih područja Evrope, te je kao primjere navela sušu u Ukrajini i Mađarskoj, kao i neuobičajeno sušne uslove u Ujedinjenom Kraljevstvu i Finskoj.
Ona je pozvala evropske političare da gledaju dalje od narednih izbora i da planiraju klimatske rizike koji se već mogu predvidjeti u sljedećoj deceniji, ocijenivši da kratkoročni pristup neće pomoći. Odluke o ulaganjima u infrastrukturu i poljoprivredu, poručila je, moraju uzeti u obzir vremenske horizonte od 10, 20 i 50 godina.
Prilagođavanje nije opcija nego obaveza
Podsjetila je i da je u procjeni objavljenoj u martu, uoči ovogodišnjih ljetnih toplotnih talasa, EEA navela da suša (54 odsto), jake kiše (21 odsto), mraz (16 odsto) i grad (9 odsto) zajedno čine 80 odsto poljoprivrednih gubitaka u EU.
Ila-Mononen je poručila da Evropa više ne može prilagođavanje klimatskim promjenama tretirati kao opcionu politiku kojom će se baviti kada budžeti to dozvole, jer vrućina i suša već utiču na poljoprivredu, vodne resurse, transport i energetske sisteme, a dio štete mogao je biti izbjegnut ranijim ulaganjima.
Na kraju je zaključila da prilagođavanje mora da dopuni, a ne da zamijeni ublažavanje klimatskih promjena, odnosno da Evropa istovremeno treba i da smanjuje emisije i da se priprema za klimatske uticaje koji će se nastaviti čak i uz ambiciozna smanjenja emisija.
