Kaja Kallas pozvala na zabranu trgovine sa izraelskim naseljima
Visoki predstavnik Evropske unije za spoljnu politiku i bezbjednost Kaja Kallas zatražila je od članica evropskog bloka da podrže zabranu trgovine sa izraelskim naseljima na Zapadnoj obali, ističući da se radi o nelegalnim naseljima prema međunarodnom pravu. U razgovoru za „The Irish Times“, ona je navela da Evropa gubi na ozbiljnosti ukoliko ostane razjedinjena po pitanju postupaka vlasti u Izraelu i nasilja koje sprovode doseljenici. Iako je razmjena robe sa tim područjima manjeg obima, naglasila je da bi obustava saradnje imala snažan simbolički značaj.
Poređenje sa mjerama protiv Rusije
Povlačeći paralelu sa događajima iz prošlosti, Kallas je podsjetila na reakciju Brisela nakon što je Rusija u februaru 2014. godine anektirala poluostrvo Krim. Tada je stav bio jasan i principijelan, pa je do juna iste godine zabranjen uvoz svih dobara sa tog područja, nakon čega su uvedene sankcije i ograničenja na izvoz naoružanja, energenata i tehnologije. Prema njenim riječima, isti princip mora važiti i danas kada je riječ o okupiranim palestinskim teritorijama, s obzirom na to da postoji opšta saglasnost o njihovoj nelegalnosti.
Pritisak na institucije u Briselu
Ukoliko bi se ova inicijativa formulisala kao trgovinska mjera umjesto spoljnopolitičke odluke, za njeno usvajanje ne bi bila neophodna jednoglasnost, već samo podrška većine članica. Tome se u ovom trenutku protive Njemačka, Mađarska, Češka Republika i Slovenija. Kallas je ukazala da se Evropska komisija nalazi pod vidnim pritiskom nacionalnih vlada, dok istovremeno organi EU trpe ozbiljne kritike javnosti zbog izostanka sankcija prema Izraelu tokom sukoba u Gazi.
Diplomatske tenzije i reakcije saveznika
Pritisak zapadnih zemalja na Izrael dodatno je pojačan nakon što je u avgustu odobren projekat „E1“, koji predviđa gradnju 3.400 stambenih jedinica na okupiranoj teritoriji. Velika Britanija je 8. septembra uvela restriktivne mjere prema naseljima, a zajedničku izjavu podrške ograničenjima potpisalo je još deset evropskih država i Kanada. Nakon toga, izraelski ministar vanjskih poslova Gideon Saar najavio je uzvratne korake Londonu, uključujući zatvaranje britanskog konzulata u Istočnom Jerusalemu i zabranu ulaska u zemlju za 11 britanskih poslanika.
Kritikama se pridružio i američki ambasador u Izraelu Mike Huckabee, optužujući britanskog ministra vanjskih poslova Eda Milibanda za netrpeljivost prema Jevrejima uz najavu odmazde. Mediji takođe prenose da je Kallas u neformalnim razgovorima stanje na terenu upoređivala sa nekadašnjim aparthejdom u Južnoj Africi, mada je u martu 2025. godine javno poručila da EU čvrsto stoji uz Izrael i njegov narod, podvlačeći značaj bezbjednosti te zemlje za evropski blok.
