Cijene goriva u Banjaluci dostižu 3,71 KM: Dizel drastično poskupio od ljetos
Novi talas poskupljenja zatekao je domaće vozače, pa tako cijene goriva u Banjaluci na pojedinim benzinskim pumpama dostižu i do 3,71 KM po litru dizela, dok se na ostalim prodajnim mjestima kreću oko 3,63 KM. Poslije niza korekcija naviše koje traju još od završetka jula, ponovo se postavlja pitanje do kojeg nivoa bi mogli rasti cjenovnici naftnih derivata u Republici Srpskoj.
Najave novog rasta do 3,80 KM
Dodatnu zabrinutost među građanima izazvala je izjava koju je dao predsjednik Grupacije za promet naftom i naftnim derivatima pri Privrednoj komori Republike Srpske Đorđe Savić, istakavši mogućnost da evrodizel u Srpskoj dostigne čak 3,80 KM po litru. Ukoliko se ova procjena obistini, to bi značilo dodatni skok cjenovnika za još 10 do 15 feninga po litru.
Globalna kretanja diktiraju cjenovnike
Glavni pokretač novog poskupljenja jeste izrazit rast vrijednosti sirove nafte na globalnim berzama. U srijedu, 16. septembra, nafta tipa Brent kretala se oko 107,92 dolara po barelu nakon određenog pada, do kojeg je došlo pošto je Saudijska Arabija ponudila dodatne isporuke preko Omana, što je donekle ublažilo bojazan od zastoja u snabdijevanju.
Samo dan ranije, trgovanje Brentom zaključeno je na nivou od 108,75 dolara po barelu, poslije višednevnog skoka podstaknutog zabrinutošću zbog isporuka i udara na saudijsku energetsku infrastrukturu. Inače, ova vrsta nafte premašila je granicu od 100 dolara početkom septembra, dok je 9. septembra cijena iznosila 101,21 dolar po barelu, što je bio najviši nivo zabilježen još od maja. Ipak, sirova nafta nije jedina odrednica maloprodajnih cjenovnika, s obzirom na to da konačan iznos na pumpama zavisi i od berzanskih kotacija derivata, troškova prerade i prevoza, kursa američkog dolara, te marži i poreskih davanja.
Dizel skuplji za trećinu u odnosu na jul
Trenutni iznosi koje vozači plaćaju na banjalučkim pumpama drastično su veći u poređenju sa situacijom s početka jula. Tada je litar dizela u gradu na Vrbasu koštao oko 2,80 KM, dok se sirova nafta na svjetskom tržištu kretala u rasponu od 77 do 78,8 dolara po barelu.
Znatniji rast krenuo je sredinom jula i nastavio se tokom posljednje sedmice tog mjeseca. Zvanični podaci pokazuju da je prosječna cijena dizela u BiH početkom avgusta iznosila 3,34 KM, dok je u periodu od 3. do 9. avgusta stigla do 3,37 KM po litru. Nakon kratkotrajnog zastoja sredinom avgusta, krajem tog mjeseca prosjek je dosegao oko 3,45 KM. Sa novim talasom poskupljenja naftaša, litar dizela u Banjaluci danas je skuplji za oko 85 feninga, odnosno preko 30 odsto. To znači da vozač koji mjesečno potroši 100 litara izdvaja približno 85 KM više u odnosu na jul, dok punjenje rezervoara zapremine 50 litara košta oko 43 KM više.
Da li je izvjesno novo poskupljenje
Da li će dizel zaista dosegnuti nivo od 3,80 KM zavisiće od kretanja nafte i njenih derivata na međunarodnom tržištu narednih dana. Iako je Brent i dalje iznad psihološke granice od 100 dolara, određeno smirivanje nakon vijesti o saudijskim isporukama ukazuje na to da je dostiizanje 3,80 KM za sada moguć, ali ne i sasvim siguran ishod. Ipak, činjenica je da je cijena u Banjaluci već prešla 3,70 KM i da će dalji trendovi u svijetu direktno uticati na novčanike domaćih potrošača.
