Nova vrsta dinosaurusa sa ogromnim kandžama pronađena u Kini
U kineskoj provinciji Ljaoning paleontolozi su došli do izuzetnog otkrića kada je pronađen gotovo cjelovit skelet na osnovu kojeg je identifikovana nova vrsta dinosaurusa iz grupe terizinozavra. Iako pronađena jedinka još nije bila dostigla punu zrelost, njena dužina prelazila je 3,6 metara. Nalaz je detaljno predstavljen i opisan u stručnom naučnom časopisu „Džurnal ov sistematik paleontolodži“ pod nazivom kajrazaurus čanglijensis (Kayrasaurus changliensis).
Neobična građa i impresivne dimenzije
Pronađenom fosilu nedostaju dio karličnih kostiju i zadnji udovi, ali je očuvani dio skeleta bio sasvim dovoljan da stručnjaci uoče niz nesvakidašnjih anatomskih pojedinosti. Masa ove praistorijske životinje procjenjuje se na između 113 i 272 kilograma. Istraživanja pokazuju da je kajrazaurus čanglijensis bio najmanje 1,6 puta masivniji od beipjaosaurusa inekspektusa (Beipiaosaurus inexpectus), koji je do ovog otkrića važio za najvećeg poznatog predstavnika terizinozavra iz tog faunističkog sklopa.
Iako terizinozavri pripadaju teropodima, grupi u kojoj su se nalazili čuveni mesojedi poput tiranozavra, oni su se hranili biljkama. Odlikovali su se pernatim pokrivačem, malim lobanjama, izduženim vratovima, snažnim tijelom i srazmjerno kratkim prednjim udovima naoružanim izrazito dugačkim i povijenim kandžama. Kod novootkrivenog fosila zapaženo je da su vratni pršljenovi bili znatno duži od leđnih, dok je četvrta kandža na prednjem udu imala upečatljivo proširenje.
Specifična vilica sa najmanje 77 zuba
Posebnu pažnju istraživača privukla je neobična građa zubala. U donjoj vilici izbrojano je više od 45 manjih zuba, dok se u gornjoj nalazilo preko 32, što ukazuje na to da je životinja imala najmanje 77 zuba. Ovako veliki broj predstavlja pravu rijetkost među krupnim terizinozavrima, jer kod drugih velikih pripadnika te grupe nije zabilježeno više od 40 zuba ni u jednoj vilici.
Zubi su bili izuzetno zbijeni, sa gustinom od oko 3,5 do četiri zuba po centimetru dužine vilice. Pored toga, ova vrsta imala je jasno vidljiv podgriz, s obzirom na to da je donja vilica primjetno prelazila gornju. Stručnjaci su na kostima vilice registrovali i neobične šupljine – jedan otvor trouglastog oblika u donjem dijelu, kao i veliki otvor smješten blizu prednjeg dijela njuške u gornjoj vilici, čija tačna namjena još uvijek nije razjašnjena.
Biljojed sa snažnim zagrizom
Uprkos masivnosti, zastrašujućem izgledu, velikim kandžama i gustom zubalu, novootkrivena vrsta nije bila grabljivica, jer anatomska struktura nepobitno ukazuje na ishranu biljnog porijekla. Autori studije smatraju da su krupna građa tijela i jedinstvena vilica omogućavali snažniji zagriz, što je ovog dinosaurusa razlikovalo od srodnika koji su bili manji i znatno pokretljiviji.
Poređenje sa ostalim ranim terizinozavrima navodi na zaključak da su srodne vrste naseljavale različite ekološke niše. Dok su se jedne oslanjale na brzinu i korišćenje prednjih udova za prikupljanje hrane, masivniji oblici koristili su prednost jačeg tijela i vilica. Fosil potiče iz formacije Isijen, lokaliteta u Ljaoningu poznatog po izuzetnim nalazima iz rane krede. Naučnici ističu da će za potpuno razumijevanje biologije i ponašanja ove vrste biti potrebna nova iskopavanja i dodatni fosilni materijal.
