Podizanje izbornog cenzusa na pet odsto: Da li bi veći prag ugasio manje partije
Podizanje izbornog cenzusa na pet odsto ponovo je dospjelo u žižu javnosti kao prijedlog koji bi mogao iz korijena promijeniti političku scenu i dovesti u pitanje opstanak manjih političkih organizacija u Bosni i Hercegovini. Ova inicijativa nameće pitanje da li bi partije sa manjom podrškom birača bile primorane na gašenje ili bi spas morale potražiti kroz spajanje sa većim blokovima i sklapanje predizbornih koalicija.
Prijedlog iz Centralne izborne komisije BiH
Pitanje izbornog praga aktuelizovano je nedugo nakon što su zatvorena birališta, a ovu temu otvorio je član CIK-a Željko Bakalar. On je ocijenio da su nedavni opšti izbori označili istorijski iskorak u sprovođenju glasanja usljed primjene novih tehnoloških rješenja, ali je istovremeno iznio i lični stav u pogledu nužnosti reforme izbornih propisa.
Bakalar je u izjavi za medije u Federaciji BiH poručio da lično smatra kako bi izborni prag trebalo povećati na pet odsto, navodeći to kao mjeru usmjerenu ka suzbijanju političke korupcije.
Moguće posljedice novih izbornih pravila
Eventualno uvođenje cenzusa od pet procenata donijelo bi niz krupnih promjena za sve učesnike u izbornom procesu. Manji politički subjekti morali bi da obezbijede znatno veći udio glasova kako bi prešli zakonski prag, dok bi ulazak u zakonodavna tijela za novonastale partije bio znatno teži. S druge strane, to bi stvorilo jak motiv za predizborno udruživanje stranaka i stvaranje širokih koalicija.
Ipak, ovakav korak nosi i rizike, jer bi veći broj glasačkih listića mogao ostati bez direktnih predstavnika u parlamentima, dok bi se moć skoncentrisala unutar uskog kruga vodećih partija. Takođe, ostaje otvoreno pitanje da li bi redukovanje broja parlamentarnih stranaka nužno dovelo do smanjenja korupcije.
Uticaj na Narodnu skupštinu Republike Srpske
Kada se sagledaju rezultati glasanja na opštim izborima održanim 4. oktobra, primjena cenzusa od pet odsto imala bi direktne posljedice po sastav Narodne skupštine Republike Srpske. Prema tim podacima, najmanje dvije partije sa znatnim uticajem u Republici Srpskoj ostale bi bez poslaničkih mandata i završile ispod izborne crte, dok bi za znatno manje partije ulazak u parlament bio gotovo nedostižan.
