Opasni otpad u Incelu i dalje čeka sanaciju: Institucije prebacuju odgovornost dok 4.800 kubika zagađenog zemljišta miruje
Opasni otpad u Incelu, koji obuhvata oko 4.800 kubnih metara zemljišta kontaminiranog kancerogenim piralenom, naftnim derivatima i teškim metalima, i sedam godina nakon izbijanja požara nalazi se na istoj lokaciji u krugu nekadašnjeg banjalučkog privrednog giganta. Iako je požar svojevremeno otkrio razmjere ove ekološke nesreće, proces uklanjanja zagađenja nalazi se u potpunoj institucionalnoj blokadi.
Milionski troškovi i prebacivanje nadležnosti
Prema stručnim proračunima koji datiraju još od izrade studije UNDP-a i češkog instituta Dekonta, cjelokupna remedijacija i transport toksičnih materija iziskuju približno 15 miliona KM. Uprava Poslovne zone „Incel“ ističe da samostalno ne posjeduje potrebna finansijska sredstva za ovakav poduhvat bez podrške sa entitetskog i državnog nivoa. Pored toga, iz uprave navode da je prisustvo kontaminacije odvratilo više od deset potencijalnih ulagača.
Različiti stavovi gradskih i entitetskih organa
Institucionalni odgovor na ovaj problem godinama se ne pomjera s mrtve tačke. Iz gradskog Odjeljenja za inspekcijske poslove ranije su naveli da je zagađeni prostor obezbijeđen trakom, da prolaznici nisu ugroženi, te da lokalna zajednica nema zakonska ovlašćenja niti budžetska sredstva za sanaciju otpada koji je u privatnom i industrijskom vlasništvu.
Istovremeno, nadležno entitetsko ministarstvo još od 2020. godine insistira na odredbama Zakona o upravljanju otpadom i principu po kojem troškove sanacije snosi zagađivač. Prema tom tumačenju, uklanjanje opasnog materijala predstavlja striktnu obavezu subjekata koji rukovode tom zonom i vlasnika spornih parcela.
Parcijalni sudski procesi
Dok traje nesuglasica oko finansiranja sanacije, pravosudne institucije u gradu postupaju parcijalno. U međuvremenu je pred Osnovnim sudom u Banjaluci potvrđena optužnica protiv direktora privatnog preduzeća „Univerzum“.
