Pravoslavni vjernici obilježavaju praznik Srđevdan
Srpska pravoslavna crkva /SPC/ danas proslavlja praznik Srđevdan, dan posvećen Svetim mučenicima Sergiju i Vakhu, ranohrišćanskim svetiteljima koji su postradali zbog svoje vjere.
Stradanje rimskih dostojanstvenika i širenje poštovanja
Sergije i Vakh bili su visoki zvaničnici na dvoru rimskog cara Maksimilijana. Zato što su ispovijedali hrišćanstvo i odbili da ukažu čast rimskim božanstvima, pogubljeni su odsijecanjem glava na tlu Sirije. Upravo u toj oblasti utemeljen je njihov kult, koji se potom ubrzano širio prostranstvima Istoka. Posebno poštovanje prema Svetom Sergiju gajeno je u gradu Rosafu, mjestu njegovog pogubljenja, koje je u jednom periodu nosilo naziv Sergiopolis i tokom šestog vijeka predstavljalo čuveno stjecište hodočasnika iz cijelog istočnog svijeta.
Kult svetitelja na jadranskom priobalju i u Zeti
U doba vladavine cara Justinijana /527-565/ poštovanje ovih svetih mučenika prešlo je i na Zapad. Na priobalnom pojasu između Drača i današnjeg Dubrovnika zabilježeno je postojanje više od 15 hramova podignutih u njihovu čast. Iz tog primorskog pojasa poštovanje se prenosilo dublje na kopno, te je ovaj praznik u srednjovjekovnoj Zeti imao izuzetan značaj.
Svjedočanstvo te tradicije predstavlja i crkva Svetih Sergija i Vakha na rijeci Bojani, u kojoj su tokom 11. i 12. vijeka sahranjivani vladari iz dinastije Vojislavljević. Krajem 13. vijeka ovo zdanje obnovili su srpska kraljica Jelena Anžujska i njeni sinovi Dragutin i Milutin, nakon čega je hram imao kapacitet da primi čak 3.000 vjernika.
Prenos moštiju u Mileševu i narodna vjerovanja
Prema sačuvanom predanju, kada su mošti Svetog Save prenošene iz Trnova, u manastir Mileševu donijete su i mošti Svetih Sergija i Vakha. Tamošnji kult ovih mučenika postojao je i ranije, što potvrđuju i njihove sačuvane predstave na freskama iz najstarijeg mileševskog freskopisa.
U srpskom narodu Srđevdan tradicionalno proslavljaju obućari i opančari kao svoju esnafsku slavu, a narodno vjerovanje ovaj dan prepoznaje kao jasnu granicu između jesenjeg i zimskog doba.
