Prodaja stanova u Srpskoj obara rekorde: Banjaluka prednjači po prometu
Zvanični statistički pokazatelji potvrđuju da prodaja stanova u Srpskoj bilježi izuzetnu dinamiku uz dalji rast cijena novogradnje, pri čemu je najveći obim kupoprodaje tokom trećeg tromjesečja zabilježen u Banjaluci, dok je po visini cijene stambenog kvadrata na vodećoj poziciji i dalje Trebinje.
Trebinje drži rekord po cijenama kvadrata
Prema evidenciji Republičkog zavoda za statistiku, prosječna cijena novih stambenih jedinica koje su završene i prodate u trećem kvartalu iznosila je 3.103 KM po kvadratnom metru. To predstavlja uvećanje od 2,6 odsto u poređenju sa godišnjim prosjekom iz prethodne godine, odnosno skok od 8,8 odsto u odnosu na isti prošlogodišnji period. Najskuplji kvadrat zabilježen je na jugu Srpske, tačnije u Trebinju, gdje je u prosjeku iznosio 4.389 KM, dok je u gradu na Vrbasu prosjek dostigao 3.887 KM po metru kvadratnom.
Kada se posmatra period od jula do septembra, u Republici Srpskoj je prodat ukupno 921 novi završeni stan, što je za 13,8 odsto iznad prosjeka prodaje u 2025. godini. Ukupna novčana vrijednost realizovanog prometa dostigla je 151,7 miliona KM. Banjaluka je ubjedljivi rekorder sa 367 prodatih stanova, čija je vrijednost 76,1 milion KM. Slijede Bijeljina sa 153 prodata stana, Istočno Novo Sarajevo sa 99 i Foča sa 87 prodatih stambenih jedinica.
U toku prvih devet mjeseci ove godine, prosječna cijena kvadrata novogradnje u Republici Srpskoj bila je 3.044 KM, što je rast od 1,2 odsto u poređenju sa istim prošlogodišnjim razdobljem. I u tom devetomjesečnom zbiru Trebinje je prednjačilo sa prosjekom od 4.517 KM, dok je banjalučki prosjek iznosio 3.948 KM za kvadrat. U Banjaluci je u pomenutom periodu realizovana i ubjedljivo najveća prodaja, gdje je kupljeno 717 stanova, ukupne vrijednosti 153,9 miliona KM.
Stabilna potražnja i uticaj regulacionih planova
Direktor Sektora granskih udruženja u Privrednoj komori RS Mile Petrović istakao je da ovakvi rezultati nisu neočekivani s obzirom na to da Banjaluka već duže vrijeme učestvuje sa 35 do 40 odsto u cjelokupnoj stambenoj gradnji u Srpskoj. Kako je objasnio, Banjaluka kao administrativni centar privlači brojne kupce koji žele nekretninu u ovom gradu, pri čemu sama lokacija i zemljište utiču sa 18 do 20 odsto na formiranje konačne cijene stana, a dodatna odstupanja nastaju usljed specifičnih zahtjeva kupaca i skupljih materijala.
Govoreći o ranijem smanjenju broja izdatih građevinskih dozvola, Petrović je naglasio da to ne označava nužno pad obima gradnje, već je posljedica zastoja oko usvajanja regulacionih planova u Banjaluci, bez kojih se dozvole ne mogu izdati. Kako navodi, čim je ta prepreka otklonjena, proces izdavanja je nastavljen, a gradska uprava ponovo normalno funkcioniše. On je pojasnio i da je privremeni zastoj stvorio privid vještačke nestašice, ali da stabilnost tržišta u većim centrima održava stalna potražnja dijaspore i građana iz perifernih i manjih sredina.
Očekivanja za narednu građevinsku sezonu
Kada je riječ o budućem kretanju cijena, Petrović napominje da one zavise od troškova zemljišta, materijala, izvođenja radova i projektne dokumentacije, pri čemu cijene građevinskog materijala miruju posljednje dvije do tri godine, nakon poskupljenja iz 2022. godine. Ipak, krajnju riječ na kraju daje tržište, odnosno nivo potražnje.
Uprkos izazovima sa manjkom radne snage i pojedinačnim zastojima u procedurama izdavanja dozvola, ovogodišnju sezonu u građevinarstvu Petrović ocjenjuje izuzetno uspješnom. Kako se stambeni i poslovni objekti grade duže od dvije godine, on očekuje nastavak snažnog trenda izgradnje i u narednoj godini, uz napomenu da stanogradnja trenutno čini oko 60 odsto ukupne građevinske aktivnosti u Srpskoj.
