Šta odlazak Christine Lagarde sa čela ECB znači za tržišta i monetarnu politiku
Poslije mjeseci spekulacija, odlazak Christine Lagarde sa čela Evropske centralne banke (ECB) najavljen je 29. oktobra 2026. godine, uz poruku da će države članice Evropske unije imati dovoljno vremena da se pripreme i izaberu njenog nasljednika na toj važnoj poziciji.
Iako se već duže vrijeme govorilo da bi Lagarde mogla povući takav potez, činjenica da je odluku saopštila u trenutku kada se Evropa suočava sa rastućom ekonomskom nestabilnošću, ali i političkim podjelama, dodatno je podgrijala atmosferu. Prije nekoliko mjeseci izjavila je da kapetan ne napušta brod kada na vidiku ugleda oblake, ali se, kako sada stvari stoje, situacija ipak promijenila.
Odluka stigla neposredno pred sjednicu ECB
Najava je uslijedila neposredno prije nego što je ECB ostavila kamatne stope nepromijenjenim, ali je zadržala očekivanja o još jednom povećanju u decembru, uz upozorenje da visoki i rastući troškovi energije pojačavaju rizike od inflacije.
Nakon objave o njenom odlasku ostala su brojna otvorena pitanja, od stabilnosti tržišta do smjera evropske monetarne politike u cjelini. O tim temama za Klix.ba govorio je profesor Sergio Rossi, redovni profesor makroekonomije i monetarne politike na Univerzitetu u Fribourgu u Švajcarskoj.
Rossi: očuvana stabilnost, ali i ozbiljni propusti
Rossi je ocijenio da se Lagarde tokom mandata suočila sa izuzetnim nizom šokova: pandemijom Covid-19, ruskom invazijom na Ukrajinu, energetskom krizom i najsnažnijim rastom cijena u evrozoni u posljednjih nekoliko decenija. Njen najveći uspjeh, kako navodi, ogleda se u očuvanju finansijske stabilnosti, podršci koheziji unutar evrozone i vraćanju inflacije ka ciljanoj vrijednosti ECB od dva procenta.
S druge strane, profesor smatra da je glavna slabost bila to što je ECB presporo prepoznavala pritisak na rast cijena dobara i usluga, pogrešno procjenjujući da uzroci leže isključivo na strani potražnje, iako su postojali i faktori na strani ponude koji su doveli do tako značajnog rasta izmjerene inflacije.
Komunikacijski propust iz marta 2020.
Rossi se posebno osvrnuo na jedan od većih previda u njenom mandatu. Kako navodi, u martu 2020. godine Lagarde je napravila ozbiljan komunikacijski propust izjavom da ECB nije tu da smanjuje razlike u prinosima, takozvane spreadove, što je uznemirilo finansijska tržišta.
