Danas 78 godina od kad je srpski narod rekao “ne” fašizmu
BEOGRAD – Danas se navršilo 78 godina od vojnog puča i velikih demonstracija u Beogradu, drugim gradovima Srbije i bivše Jugoslavije koji su odredili sudbinu zemlje i njen dalji put ka bloku zemalja protivnica nacističke Njemačke.
Vojni puč i poništenje protokola
Pučem, koji je izvršen 27. marta 1941. godine u jedan čas nakon ponoći, poništen je protokol o pristupanju Jugoslavije Trojnom paktu / Njemačka, Italija i Japan/, a koji su u ime Vlade Jugoslavije potpisali predsjednik Dragiša Cvetković i ministar spoljnih poslova Aleksandar Cincar Marković.
Protokol, koji je isprovocirao puč, a potom i masovne demonstracije potpisan je nakon zaključka da je Jugoslavija u strategijski bezizlaznom položaju i da ne može dobiti nikakvu pomoć od saveznika.
Uklonjeno je namjesništvo čija je prva ličnost bio knez Pavle Karađorđević dok je maloljetni kralj Petar Drugi proglašen punoljetnim.
Masovne demonstracije podrške
Čim je informacija o puču, čija je centralna figura bio general Dušan Simović, dospjela u narod izbile su masovne ulične demonstracije kao znak podrške građana puču popraćene parolama “Bolje rat nego pakt” i “Bolje grob nego rob”.
Uticaj inostranstva na puč
U istoriji nije u potpunosti rasvijetljeno, ali je među stručnjacima opšte prihvaćeno uvjerenje da je presudan podsticaj državnom udaru u tako prelomnom trenutku imao uticaj inostranstva, prije svega Londona, ali i Moskve.
Srpske opozicione stranke i patriotske grupe, kao i Srpska pravoslavna crkva sa odobravanjem su primile vijest o državnom udaru.
Bombardovanje i raspad Jugoslavije
Kasnije, 6. aprila, uslijedilo je brutalno bombardovanje Beograda i masovni napad NJemačke, Italije, Bugarske i Mađarske na Jugoslaviju.
Zemlja je raskomadana i formirane su takozvana Nezavisna Država Hrvatska, velika Albanija i velika Bugarska.
Sudovi u Srbiji su tokom protekle decenije rehabilitovali neke od učesnika događaja od 25. i 27. marta 1941. godine.
(SRNA)
