Zašto pad cijene nafte ne obara odmah iznose na benzinskim pumpama
Iako prognoze najavljuju znatno jeftiniji barel u narednom periodu, pad cijene nafte ne odražava se istom brzinom na maloprodajnim mjestima niti u trgovinama. Konačni trošak koji snose potrošači zavisi od niza faktora, među kojima su skromne zalihe dizela, visoke rafinerijske marže, izdaci za transport, valutni odnosi, te porezi i domaći nameti, dok se pojeftinjenje energenata na cijene hrane i druge robe preliva uz primjetno zakašnjenje.
Kretanja na berzama i prognoze za naredni period
Na međunarodnom tržištu nafta tipa brent početkom oktobra 2026. godine kreće se oko nivoa od 100 dolara po barelu, nakon što je tokom septembra bilježila vrijednosti i iznad 110 dolara. Početkom oktobra zabilježen je pad od oko 0,7 odsto, čime se cijena spustila na 101,61 dolar, ali je stanje na berzama i dalje nestabilno usljed zbivanja na Bliskom istoku, dinamike izvoza i dostupnih rezervi. Prema procjenama koje je u septembru objavila američka Uprava za energetske informacije, EIA, prosječna cijena ovog energenta u drugoj polovini 2026. godine mogla bi iznositi oko 90 dolara, dok se tokom 2027. godine očekuje spuštanje na oko 74 dolara za barel, uz pretpostavku rasta proizvodnje i obnove rezervi.
Uticaj rafinerijskih marži i stanja zaliha na dizel
Ipak, kretanje cijene sirovog energenta ne oslikava cjelokupnu situaciju. EIA predviđa da će zalihe destilata u Sjedinjenim Američkim Državama, u koje se ubraja i dizel, tokom većeg dijela 2027. godine ostati ispod petogodišnjeg minimuma. Istovremeno, rafinerijske marže dostigle su rekordne vrijednosti, prvenstveno zbog rasta marži na dizel, dok su globalne zalihe nafte tokom avgusta smanjene za 95 miliona barela, a u periodu od februara do kraja avgusta za čak 507 miliona barela.
Zbog navedenih okolnosti, jeftiniji barel na berzi ne povlači za sobom automatski pad cijena dizela na benzinskim stanicama. Stepen u kojem će se pojeftinjenje sirovine osjetiti kod krajnjih kupaca zavisiće od troškova prerade i prevoza, kretanja kursa dolara, trgovačkih marži, kao i važećih poreza i drugih javnih davanja.
