Zaustavljena geološka istraživanja na Sinjakovu nakon presude Okružnog suda
Okružni sud u Banjaluci donio je presudu kojom su osporena geološka istraživanja na Sinjakovu, nakon što je uvažio tužbu Centra za životnu sredinu i poništio rješenje kojim je bila odobrena treća izmjena i dopuna istražnog projekta.
Osporeni akt Ministarstva energetike i rudarstva RS odnosio se na istražni prostor koji zahvata područja opština Jezero, Mrkonjić Grad i Šipovo. Prema ocjeni suda, prilikom donošenja rješenja zanemarene su ključne zakonske obaveze, što je dovelo do obaranja odluke nadležnog ministarstva.
Utvrđeni propusti u postupku ministarstva
Predstavnici Centra za životnu sredinu u svojoj tužbi su jasno ukazali na niz proceduralnih nepravilnosti. Investitor u podnesenom zahtjevu uopšte nije naznačio pravno lice zaduženo za izvođenje radova na terenu, iako je takav podatak bio zakonski obavezan da predoči.
Pored toga, u samom rješenju ministarstva izostalo je valjano obrazloženje razloga za treću izmjenu istraživačkog projekta. Takođe nije navedeno ni da je obim planiranih radova promijenjen za više od 25 procenata, što predstavlja osnovni zakonski uslov kako bi se ovakve izmjene uopšte mogle odobriti.
Reakcije opština i pravna borba za javni interes
Tokom sudskog postupka, tužba je bila proslijeđena na izjašnjavanje i lokalnim upravama na čijoj teritoriji se istražni prostor nalazi. Opštine Šipovo i Mrkonjić Grad nisu uputile nikakav odgovor sudu, dok su iz Opštine Jezero naveli da se ne mogu odrediti prema tužbenim navodima s obzirom na to da nisu ni učestvovali u donošenju poništenog rješenja.
Iz Centra za životnu sredinu ističu da nastavljaju dosljednu primjenu svih raspoloživih pravnih sredstava kako bi odbranili javni interes i obezbijedili pravo lokalnih zajednica da same odlučuju o svojoj budućnosti.
Prethodno je Ministarstvo energetike i rudarstva RS izdalo odobrenje privrednom društvu „SNK Metali“ iz Bijeljine, koje danas posluje pod imenom „Yugo Metals Limited“, za detaljna geološka istraživanja bakra, željeza i pratećih metala na lokalitetu Sinjakova. Slična situacija zabilježena je i u decembru 2025. godine, kada je banjalučki Okružni sud, po tužbi mještana Jezera i Centra za životnu sredinu, već poništio rješenje resornog ministarstva o produženju istražnog roka za prostor Jezero.
Aktivisti upozoravaju na opasnost za rijeku Vrbas
Na učestale sudske procese i postupanje izvršne vlasti osvrnula se i aktivistkinja Udruženja građana „Dolina Plive“ Suzana Rajković, koja se duže od četiri godine bori protiv rudarskih istraživanja na teritoriji opština Mrkonjić Grad, Šipovo i Jezero. Ona ukazuje na praksu po kojoj se nakon obaranja jednog rješenja ubrzo donosi novo sa još krupnijim manjkavostima, naglašavajući da odgovornost snose Ministarstvo energetike i rudarstva i Vlada Republike Srpske.
Rajković je posebno naglasila da eventualno otvaranje rudnika ne predstavlja problem samo za pomenute tri lokalne zajednice, jer se Pliva uliva u Vrbas, čije vodne potencijale u velikoj mjeri koriste Banjaluka i druga nizvodna mjesta, zbog čega ova ekološka prijetnja ima znatno šire razmjere.
