Novo poskupljenje električne energije moglo bi podići cijene proizvoda u Srpskoj
Najavljeno poskupljenje električne energije za privredne subjekte u Republici Srpskoj moglo bi izazvati lančani rast cijena domaćih proizvoda u rasponu od tri do čak 20 procenata, dok poslodavci još čekaju zvanične podatke o novim tarifama.
Iako se u javnom prostoru spekuliše da bi nova cijena struje mogla dostići i 120 evra po megavat-času, u privrednim krugovima navode da konkretne odluke još nisu saopštene.
Neizvjesnost oko novih tarifa za preduzeća
Predsjednik Unije poslodavaca Republike Srpske Zoran Škrebić istakao je za medije da privrednici još nemaju zvaničnu potvrdu o obimu poskupljenja, dodajući da se pominju iznosi od 90 pa do 120 evra po megavat-času, dok trenutna osnovna cijena iznosi oko 75 evra, uz prateće naknade.
Škrebić je naglasio da se u evropskim i svjetskim okvirima cijene za industriju formiraju prema potrošnji, te da veći sistemi ne mogu imati isti tretman kao mali potrošači. Kako je naveo, prosjek u Evropi iznosi oko 180 evra po megavat-času, dok na otvorenom tržištu dostiže 380 evra, ali pojedine države nude znatno povoljnije uslove, poput Norveške gdje je cijena oko 30 evra, Španije sa oko 60, Francuske sa 72 ili Kine gdje megavat-čas iznosi oko 40 evra.
Privrednici stoga insistiraju na konkurentnijim cijenama industrijske struje, kao i na snažnijoj podršci za izgradnju solarnih elektrana i drugih postrojenja, kako bi preduzeća osigurala energiju iz vlastitih kapaciteta.
Uticaj poskupljenja na konkurentnost i cjenovnik
Eventualni rast troškova za električnu energiju direktno bi se odrazio na poslovanje proizvođača koji robu plasiraju na domaćem tržištu, primoravajući ih na korekciju cjenovnika radi opstanka poslovanja. Škrebić je ukazao da bi veći potrošači, u slučaju znatnog poskupljenja, mogli imati dodatne izdatke mjerene stotinama hiljada maraka, što bi dovelo do poskupljenja konačnih proizvoda od tri do 20 odsto. Poseban pritisak osjetila bi izvozno orijentisana preduzeća, kojima prijeti gubitak inostranih tržišta i pozicija u odnosu na konkurenciju.
Istovremeno, predsjednik Regulatorne komisije za energetiku Republike Srpske Vladislav Vladičić pojasnio je da preduzeće Elektroprivreda Republike Srpske nema obavezu da traži saglasnost ove komisije za korekciju cijena koje važe za privredni sektor.
Privredna komora priprema pregovore sa Elektroprivredom
Predsjednik Privredne komore Republike Srpske Goran Račić podsjetio je da trošak električne energije u pojedinim industrijskim granama čini između pet i 18 procenata ukupnih poslovnih izdataka. Iako su iz resornog ministarstva i Elektroprivrede ranije iznosili procjene da struja u strukturi troškova učestvuje sa tek jedan do tri procenta, podaci sa terena pokazuju drugačiju sliku.
Prema podacima Komore, učešće struje u drvnoj i metalnoj industriji iznosi od pet do devet odsto, dok u hemijskoj industriji dostiže između 12 i 18 procenata. Zbog toga se Privredna komora, na osnovu preciznih pokazatelja prikupljenih od preduzeća, priprema za predstojeće razgovore sa predstavnicima Elektroprivrede Republike Srpske.
