Kako zagađenje vazduha u Banjaluci dostiže kritične tačke
Naglo povećanje broja automobila na ulicama i masovno korišćenje čvrstih goriva za zagrijavanje domova čine da zagađenje vazduha u Banjaluci i širom Republike Srpske postane sve ozbiljnija tema za stručnjake i nadležne službe. Prema zvaničnim evidencijama za prethodnu godinu, na teritoriji Republike Srpske zabilježeno je 95.767 registrovanih vozila, a u proteklih deset godina zabilježen je rast broja putničkih automobila od 47,6 procenata, što stvara ogroman pritisak na životnu sredinu.
Saobraćajne gužve i evropska iskustva
Predstavnici Agencije za bezbjednost saobraćaja Republike Srpske upozoravaju da je neophodno primijeniti cjelovite mjere po uzoru na zapadnu praksu kako bi se smanjile štetne emisije u urbanim zonama.
Goran Bošnjak iz Agencije za bezbjednost saobraćaja Republike Srpske naglasio je da se u samom gradu primjećuje konstantan rast motornih vozila. On je ukazao na to da evropski gradovi često uvode zabranu ulaska motornim vozilima u uže gradsko jezgro, ocjenjujući da bi takva mjera mogla doći u obzir i za Banjaluku.
Uticaj kućnih ložišta na kvalitet vazduha
Pored izduvnih gasova iz saobraćaja, veliki izvor zagađenja predstavljaju i pojedinačne peći u domaćinstvima. Podaci pokazuju da se u Republici Srpskoj čak 59,2 odsto domaćinstava grije preko zasebnih ložišta. U strukturi energenata dominiraju ugalj, ogrevno drvo i druga čvrsta goriva sa čak 90,8 procenata, dok je daljinsko grijanje zastupljeno u svega 11,0 odsto slučajeva.
Direktor Eko toplana Dragiša Zečević naveo je da se u gradu na mala privatna ložišta utroši barem dva i po puta više energenata nego što potroši ovo preduzeće. Kako je pojasnio, kada se taj odnos uporedi i višestruko pomnoži, dolazi se do računice da takva ložišta učestvuju i do 125 puta više u zagađivanju vazduha.
Nadzor inspekcije i dugoročni planovi
Ekološki inspektori na republičkom nivou zaduženi su za kontrolisanje privrednih subjekata koji dozvole dobijaju od nadležnog ministarstva, dok subjekte sa dozvolama lokalnih vlasti provjeravaju gradske i opštinske inspekcije.
Portparol Inspektorata Republike Srpske Duška Nikolić izjavila je da na širem gradskom području postoji oko deset subjekata koji predstavljaju prioritet kada je riječ o kontroli ispuštanja polutanata. Prema njenim riječima, tri inspekcijska nadzora su već okončana sa urednim nalazom, tri postupka su trenutno u toku, a plan je da se do kraja godine prekontrolišu svi predviđeni subjekti.
Gradonačelnik najvećeg grada Srpske ocjenjuje da je riječ o sistemskom izazovu za koji se rješenje još uvijek traži. Među potencijalnim koracima pominju se sadnja novih drvoreda, nabavka električnih autobusa i promjena navika u saobraćaju, ali je izvjesno da će za njihovu punu realizaciju biti potrebno vrijeme.
